vrijdag 10 juni 2016

We kunnen niet meer helder denken

“Als kind leer je helder denken af en als volwassene ben je het volkomen kwijt” was de boodschap die ik afgelopen week kreeg. Een ferme uitspraak terwijl ik dacht dat ik tot nu toe - en zeker in relatie tot de baan die ik had - aardig helder kon denken. Vele psychologische tests en assessments hadden dat immers ook aangetoond. Hoe kun je dan zo’n boodschap verspreiden dat je helder denken als kind afleert en als volwassene kwijt bent. Dus, op onderzoek…

In het boeddhisme wordt veel gewerkt met kristallen. Ze zijn onder andere een visualisatie van ‘zichtbare leegte’. Niet niets want er is immers weldegelijk iets dat je vast kunt houden en kunt zien. Ik heb er al eens eerder iets over geschreven in relatie tot meditatie. Pas afgelopen week kwam ik er achter dat diezelfde ronde kristallen ballen staan voor de helderheid van je geest, van je denken. En inderdaad ik kwam er achter dat die kristallen helderheid er al tijden niet meer is. Het kristal is een uitnodiging om dit denken weer opnieuw te krijgen en toe te passen.

Hoe zit dat dan?
Ik kreeg het volgende voorbeeld: “Denk eens aan een klein kind in de armen van een oude, misvormde, hulp in de huishouding. Het kind is te jong om de vooroordelen van zijn of haar ouders op te pikken. Als het dus lekker ontspannen in de armen van die vrouw ligt hoort het kind geen etiketten in zijn of haar hoofd opkomen als: blanke vrouw, zwarte vrouw, lelijk, mooi, oud, jong of ‘maar een hulp’. Het kent de labels niet en reageert dan ook slechts op dé realiteit.
Die vrouw voldoet aan de behoefte van het kind voor warmte en liefde en dat is de pure realiteit van het kind waarop het reageert. Niet op wat het van de vrouw vindt, haar afkomst, haar figuur, religie of ‘ras’ kenmerken. Die zijn namelijk helemaal niet belangrijk. Het kleine kind heeft nog geen overtuigingen en vooroordelen. Dit is dus de omgeving waarin helder denken kan ontstaan.”

Wat nodig is om helder te denken is niet studeren, je talenten in te zetten en/of te leren, maar juist de moed hebben om af te leren. Terug naar de basis van ontdekking zonder vooroordelen als een heel jong kind. Je eigen programmering onder ogen zien en die durven los te laten. Op zoek te gaan naar die geest die ooit nog als dat jonge ontdekkende kind onschuldig van ervaringen was. Je ziet dan oneindig veel meer.  

Achter al onze acties schuilen bevooroordeelde gedachten. Eigenlijk het door ons ontwikkelde gevoel, je kunt zeggen vanuit je hart, dat direct zorgt voor de gedachten die daar voor jou bij horen. Je hart geeft je op voorhand de conclusie, en geeft gelijk daarna de geest de opdracht om het bewijs daarvoor te vinden om die conclusie te bevestigen en indien noodzakelijk te verdedigen. Je reageert tegenover een situatie vanuit jouw principes, ideologieën, overtuigingen, geloof, politieke voorkeur of achtergrond. Feitelijk beperk je daarmee dan ook de realiteit. Je sluit je af van de oceaan van andere mogelijkheden en gedachtegangen die er ook zijn. Je plakt er ‘goed’ of ‘slecht’ voor jezelf op terwijl anderen in een precies tegenovergestelde realiteit kunnen zitten van goed of slecht en het daarmee helemaal niet bij het verkeerde eind hebben.

En onze vooroordelen en overtuigingen zijn niet de enige troebel makers van de helderheid van ons denken. Onze verlangens en angsten die we hebben kunnen er ook iets van. Zie maar eens hoe moeilijk het is om onze conclusies die we direct over mensen hebben, de zogenaamde ‘eerste indruk’, los te laten. Als het niet in ons straatje past is het dus verkeerd. Zijn die mensen dan verkeerd?

In Middelburg zei ooit de officier van justitie tegen me toen ik iets over iemand die ook hij kende vroeg; “Ik zeg daar niets over. Het zijn immers mijn belevingen en de belevingen van jou kunnen wel eens heel anders zijn.” Iemand die het door heeft. Heel veel beelden van anderen zijn gevormd doordat we het vanuit verhalen van anderen, en niet door eigen ervaring, hebben ontwikkeld.

Onze denk- en zienswijze gaat dan ook vaak niet uit van het heldere beeld van de realiteit (die oneindig veel groter is dan onze realiteit) maar van het zoeken naar of jouw denkbeeld overeen komt met dat van mij. Of jouw interesse die is zoals ik die heb. Of jouw verlangen of jouw angst al dan niet hetzelfde is als die van mij. Dit is de grootste oorzaak van het niet met elkaar over zaken eens zijn en dus niet dat waar het feitelijk om gaat de grote(re) realiteit.

Er is een hartsutra filosofie die – best moeilijk en misschien moet je het een paar keer lezen om het fantastisch mooie er in zichtbaar te maken - zegt:
"In de leegte is er geen enkele vorm. Geen waarneming geen begrip, geen religie, geen bewustzijn, geen oog, geen neus, tong, lichaam of geest. Geen enkele vorm van geluid, geur, smaak, aanraking of ideeën in de geest. Geen remming door de ogen niet van het bewustzijn. Geen onwetendheid, geen vernietiging. Er is geen piekeren, geen oorzaak van piekeren, geen ondergang geen pad, geen wijsheid en ook niets te bereiken omdat er helemaal geen doel te halen is. "

Als we door af te leren weer onbevangen gaan denken openbaart zich een fantastische wereld waarin de oceaan van realiteit met verschillen en creativiteit meer kans krijgt.

Frans Captijn


Geen opmerkingen:

Een reactie plaatsen