woensdag 14 oktober 2026

Nóg vaker naar onze SUPER markt! Supermarkten bedriegen en bestelen je verder.

Zowel in Surin als ook in Mae Rim, waar we op dit moment zijn, gaan we vaak naar de lokale markten. 

Goede en eerlijke waar voor verhoudingsgewijze weinig geld én je steunt de lokale bevolking ook nog eens. 

Geen plofkippen. Super verse groenten, aardappelen en fruit, meest van eigen land, die soms inderdaad wat minder lang houdbaar zijn dan van de locale supermarkten. Kleding, zuivel, eieren, vlees en noem maar op. Er is werkelijk van alles te vinden. En... grill shopjes. Mijn kinderen zouden zeggen: "Waar rook is, is BBQ". Gewoon ook heel gezellig om er in alle rust rond te lopen.

Wat ik zelf super leuk vind is om tussen de mensen te zijn en ook 'mensen te kijken'. Je komt van alles en nog wat tegen en soms zijn het ook hele leuke face-to-face ontmoetingen. 

Kortom, ik noem het SUPER markt.

In Mae Rim gaan we altijd samen met vrienden. De dames shoppen en wij kerels drinken in een of ander afthands tentje een fijne pint bier met ijs (Thaise gewoonte). De verse snacks volgen als ook de dames aanschuiven. 

Rijst hebben we meer dan genoeg van ons eigen land en enorm veel kruiden komen uit onze eigen tuin. In de toekomst wordt dat nog veel meer. En zouden we dat gemak niet hebben dan ga je gewoon ook daarvoor naar de markt. 

Terloops schreef ik al heel even dat de groenten en het fruit van de markt soms wat minder lang houdbaar/vers blijven dan die van de reguliere supermarkten. En dat heeft alles te maken met hoe die groenten geteeld en verpakt zijn. 
Dat minder lang houdbare van onze SUPER markten is namelijk tekenend voor veel beter, ook vaak veel meer, en veel goedkoper. 

De kans dat je nog steeds natuur en echt koopt inplaats van water, aardappelzetmeel, chemicalien, e-nummers en letterlijk in je verpakking steeds meer lucht aan treft, is heel erg klein. 

Prachtige aantrekkelijke verpakkingen met gouden randjes en aanlokkelijke afbeeldingen van gezonde en lachende varkens, kippen en koeien, kom je er niet tegen. Eerlijk is eerlijk, hier helaas ook een overkill aan gebruik van plastic zakken en weinig educatie in mileuvriendelijk omgevingsgedrag met het afval.  

Bij toeval kwam ik een filmpje (klik hier als je het zou willen zien), en nadien nog diverse anderen, tegen over hoe je als consument door supermarktketens steeds verder wordt uitgekleed en opgelicht en hoe marketing daarvoor haast crimineel om zakken te vullen wordt ingezet. Het is in mijn ogen niet meer dan schoftig gedrag. En na die 'schok' ben ik er ook hier eens op gaan letten. 

Door die YouTube informatie hebben we besloten dat we nog veel vaker naar onze SUPER markten gaan. 

Onze supermarkten (als Makro, de Big-C, Lotus en 7-11, om er een paar te noemen) mijden we nog veel meer. 
Net als in Nederland zijn ook hier deze giganten steeds gerafineerdere porte-monnaie plunderaars en bedriegers die marketing stevig misbruiken om klanten te verleiden om voor veel geld steeds vaker ongezonde 'gebakken lucht' aan te schaffen. 
De minder bekende ketens bieden regelmatig meer en beter voor stukken minder. 

En komen we er echt niet omheen dan kijken we nog kritischer naar dat wat we misschien zouden willen kopen (product informatie/inhoud/prijs) en zetten we het gewoonweg in het schap terug als dat niet goed voelt (dat filmpje dat ik noemde geeft overigens goeie tips).  

Inmiddels ben ik er van overtuigd dat Marketing niet meer dan misbruikte slimme oplichting is.  

Het heeft ons in ieder geval aardig wakker geschud en ons gedrag hebben we verder aangepast. 
Niet alleen meer waar voor je geld, hogere kwaliteit en gezonder maar ook een kwestie van meer geld in onze zak houden.

Wordt (verder) wakker en WEES OP JE HOEDE. 


Frans Captijn  

zaterdag 26 september 2026

Voor ons geen zonne-energie. Een uitleg.


Zo vaak krijg ik die vraag: "Heb jij geen solar-systeem?"

Zo goed als elke dag volop zon. Vijf aircondition units. Onze (nacht) terrein verlichting. Vier koelkasten en een vrieskast. Inductie koken. Een boiler. Eigen watervoorziening (bron op 60 meter diep) met drie pompen om ons hele project van voldoende water te voorzien en ook onze tuin van water te voorzien bij de temperaturen die hier bijna altijd hoger dan 30 graden zijn. En vanzelfsprekend ons normale stroom gebruik zoals iedereen dat heeft. 

Nu moet je weten dat wij hier eigenlijk voor alles stroom nodig hebben. Gas (met uitzondering van komend jaar een gasfles om eventueel buiten in de Thaise buitenkeuken op te kunnen koken) kennen we hier niet. En in water, zoals gezegd, zijn we zelf voorzienend. Daar hebben we dan wel die electrische pompen voor nodig. 

Een 'normaal' denkend mens zou dus denken dat je aardig wat zou kunnen besparen...

En hoewel ik er in de bouwplannen rekening mee had gehouden heb ik het niet aangelegd. En nog steeds denk ik dat dat een prima beslissing was. Zeg nooit nooit en toch... ik geloof er voor ons hier niet in. 

Let wel, al onze gebouwen hebben we volop geisoleerd. Minimaal 7.5 cm Rockwool en in het slaapkamergedeelte van het woonhuis 15 cm. De wanden gebouwd met isolatieblokken. Allemaal niet zozeer tegen de kou maar juist tegen de hitte en ook om, als de airo's draaien, de verkoeling niet te snel naar buiten toe af te geven.

En ja, we hebben een aantal buitenlampen op solar en hebben, voor het geval van langdurige stroomuitval, twee generatoren en dat is het.

Gisteren hoorde ik het verhaal van een buitenlander vlak bij Chiang Mai die trots op Facebook maandelijks zijn huidige energierekening plaatst nadat hij een solar-systeem heeft geplaatst. Afgelopen maand had hij een energierekening van ca. 250 THB (zo'n 6,60 Euro). Hij 'lacht' er iedereen mee uit (maar ons niet). 

Hij had het systeem geinstalleerd voor 450.000 THB (zo'n 12.000 Euro) en had berekend dat hij het in zijn situatie in ruim 8 jaar zou kunnen hebben terug verdiend. Dat is nu dus 'lekker' de blits maken met die lage maandelijkse energie rekeningen. 
En wat gebeurt er allemaal met dat systeem in die acht jaar, en al zeker bij de extreme invloed van zonlicht en de gigantisch hoge temperaturen. En moet je in die acht jaar ook geen andere batterijen? En natuurlijk weet je niet wat de prijs van electriciteit in de toekomst gaat doen. Goedkoper wordt het zeker weten niet. Dat is voor mij dan ook misschien voor over een aantal jaren, en als ook Solar-systemen hier zich meer in kwaliteit hebben kunnen bewijzen, een reden om er toch nog eens over na te denken. 

Hier krijg je standaard je electriciteitsrekening voor het aantal Kwh (het aantal units) dat je verbruikt hebt. Daar komt 7% overheidsheffing (BTW) bij. Het is een all-in prijs. Andere zaken zoals transport, netbeheer, etc. vind je hier niet terug. 

Onze maandelijkse rekening schommelt tussen de 800 THB (in de 'winter' periode en 1.300 THB (in de zomerperiode) per maand. 

Op de foto bij dit blog onze rekening van de maand september. Ik moet daar ook om lachen maar niet omdat die rekening door een 'duur' solar-systeem nu ineens zo laag is. 

957,35 THB ofterwel 25 Euro. 

Geen reden voor ons om over te stappen op Solar zoals je denk ik zult begrijpen. Buiten onderhoud en vervanging vergt dat denk ik heel veel jaren om dat er ooit uit hier te krijgen. 

Die beker laten we ons dus maar voorbij gaan. 


Frans Captijn  

maandag 14 september 2026

Dorpen lopen hier leeg. Wat is de toekomst?

Afgelopen week drie crematies om ons heen. Het wordt leger en leger. 

Al een aantal jaren gaat er haast geen week voorbij of we horen hier niet om 6 uur in de ochtend de overbekende 'overlijdensmuziek'. Ik publiceerde er al eens een keer een blog over. 

Kaarten worden hier niet verstuurd, de muziek is de aankondiging van het overlijden van iemand. De luidsprekers in het dorp, samen met de dorpsroddels, verspreiden razendsnel de 'nadere info'. 

Niet alleen ons dorp loopt leeg. Het is eigenlijk een standaard gegeven voor het platteland hier. En het gaat steeds sneller. De pandemie 'hielp' en helpt een handje mee. 
In de ca. zeven jaar dat wij hier nu op het platteland wonen is onze dorpsgemeenschap met ongeveer 1/3 gekrompen. 

Het zijn meest ouderen, opa's en oma's, die hier nog wonen. Maar ook dat is vanzelfsprekend eindig. 

De basisschool in het dorp heeft, op het eerste gezicht vreemd genoeg, de deuren nog steeds open. 
De culturele reden daarvoor is dat de zonen en dochters van de ouderen die hier nog wonen in de stad werken en een kamer hebben. Die kinderen werken 6 dagen per week en meestal gemiddeld zo'n 10 uur per dag.
Hun kinderen, de kleinkinderen, worden door opa en oma (als die er al samen nog zijn of anders een van de twee die over is) 'opgevoed'.  

Jonge mensen zie je hier steeds minder. Als ze hier al op een hogeschool of universiteit in de provincie gestudeerd hebben vertrekken ze. 
In de voetsporen van hun ouders, meestal boeren, stappen is voor hen geen optie. 

Het basis werk in het Noord-Oosten van Thailand is in de landbouw en veehouderij. Rijst, rietsuiker, koeien en waterbuffels. 

Het is hard werken voor de (rijst)boeren, kost veel geld en blijft jaar na jaar afhankelijk van het regenseizoen. Een keer per jaar, in de meeste gevallen, oogsten. De uiteindelijke netto-winst is mager en daar moet je het dan een jaar mee doen. 
De nieuwe generatie ziet er vanaf. Duurdere mechanisatie neemt dan ook toe waarvoor vaak grote leningen worden afgesloten. De netto-opbrengst loopt daardoor feitelijk nog sterker terug. 

Toerisme is in grote delen van het Noord-Oosten niet een echte inkomensbron. Dat vind je in en rond de grote steden en in het zuiden langs de kust en op de eilanden. 

We hebben hier geen grote fabrieken waar vele mensen werken. Een paar, middelmatig grote, winkelcentra. 
Inderdaad een uitgaansgebied hoewel, in mijn ogen, geen bruizend uitgaansleven. Van de categorie mensen die daar normaal gesproken bijvoorbeeld in het weekend op inzet, lopen er hier verhoudingsgewijze maar weinig rond. 

Het heet urbanisatie. Werken in de stad met alles wat daarbij hoort en komt. Toch een beetje het 'rustige' leventje veranderd in 'hollen'. 
Als basis is het immers nodig om je gezinnetje draaiend te houden, je ouders te kunnen verzorgen (ook een cultuurding hier), mee te gaan in de 'welvaart' van consumeerderen en, niet te vergeten, je inmense schulden af te lossen. 

Zoals gezegd, het is de landbouw waar hier als basis geld verdiend moet worden. Ook in constructie wordt hier geld verdiend. Toeleveringsbedrijven, bouwmarkten en betoncentrales te over. Maar dat biedt geen werk of voldoende hoge inkomsten voor een gezin met jonge kinderen.

Velen kijken rijkhalsend uit naar een stabiele baan binnen het overheidsapparaat. De kans om daarin binnen te komen is zeer klein. Honderden gegadigden voor een baantje. Zelfs als je hele goeie papieren hebt. Regelmatig gelden andere methodes om mensen er in binnen te halen. 

Maar, zoals gezegd, het loopt hier steeds verder leeg. En als opa en oma er niet meer zijn dan zullen ook de kindertjes voor de basisschool in het dorp verdwijnen. 

Wat is of wordt de toekomst? 

Voor ons, samen met onze dieren, is het hier zalig en relaxed leven en wonen. Alles wat we nodig hebben is hier zonder problemen te vinden en veel meer dan dat. 
Ook hebben we een auto voor als we er op uit willen. Daarnaast,voor de afwisseling, ook ons bezoek aan Chiang Mai een paar keer per jaar en vrienden en kennissen bezoeken. 

Als ik een jaar of tien vooruit kijk dan verwacht ik hier grote veranderingen. 
Minder mensen die hier continue/dagelijks leven. Meer, misschien nieuwe, vakantie-huizen waar mensen vanuit de stad een paar keer per jaar tijdens vakantie of verlof gebuik van maken. Ze zijn er immers ooit opgegroeid en het is even die vlucht uit de 'rat-race' naar een plek waar ze de grond toch al, als familiebezit, bezitten. Een plek die nog steeds goed voor ze voelt maar voor hen geen financiele toekomst kan bieden.  

Natuurlijk zal rijst blijven worden geoogst. Er zullen grotere samenwerkingsverbanden/cooperaties ontstaan en meganisatie zal een vlucht gaan nemen. 

Scholen zullen verminderen en de school in ons dorp mogelijk verdwijnen. En omdat van oudsher tempels en (basis)scholen aan elkaar gekoppeld waren, zullen ook tempels verdwijnen. De huidige ouderen (sponsors van het systeem) verdwijen en de nieuwe generaties hebben er, hoewel diep geworteld, steeds minder mee. Ook al door de toenemende stroom aan in de (sociale) media gedeelde schandalen die er plaats vinden. Daarnaast zie je ook hier gezinnen heel langzaam kleiner worden. 

AI, automatisering en de grotere inzet van robottechniek zullen er voor zorgen dat er, ook in het overheidsapparaat, minder mensen nodig zijn. 

Misschien breidt de stad in de provincie wat verder uit. 

Ik verwacht dat de veranderingen hier steeds sneller zullen gaan. Ik hoop het te kunnen meemaken omdat het, in mijn ogen, onafwendbaar is. 


Frans Captijn  

donderdag 3 september 2026

De omgekeerde (onder)wereld

"Als burgemeester gaan mijn gedachten uit naar de slachtoffers en hun nabestaanden." Of vergelijkbare woorden van andere hoogwaardigheidsbekleders.

Het is het haast niets zeggende, op de basis cursus "omgang en communicatie met de media"  ingestudeerde, startzinnetje waarmee vreselijk nieuws steeds vaker wordt aangekondigd. 

Niets zeggend omdat de emotie in het voor de media/het publiek opgevoerde toneelstukje zo goed als altijd ontbreekt. Eigenlijk ook niet meer dan normaal. 
Hoe jammer en triest ook, het is immers deel van je werk. Het draait feitelijk om zakelijke berichtgeving en afhandeling van wederom het volgende incident of groter. En daar waar het vaker voorkomt komt het inmiddels door ervaring al wat 'beter' over dan dat je dat voor de eerste keer doet. En ook al zou het je niets interesseren... Als je het niet zegt..., dan wordt je er nadien op afgerekend. Dus begin je er maar mee. 

Hoewel de criminaliteit 'statistisch' in Nederland schijnt terug te lopen, voelt dat voor velen anders. En stap even de grenzen over. Overasselt of all places, is niet meer dan een voorbeeld van en uit de hele (onder) wereld. Proffesoren en criminologen ten spijt die het hebben over minder professionaliteit, meer geweld dat er bij komt kijken of wat dan ook, het is aan de orde van de dag en voelt voor de meeste mensen steeds onveiliger. 

Je hoeft geen creatieve hollywood crime movies op Netflix of Youtube te kijken. We zitten er 'gewoon' inmiddels overal middenin.  

Afrekeningen, liquidaties, explosies, corruptie, school/warenhuis-schutters, plofkraken, juwelier overvallen, en ga maar door ze beheersen de (sociale) media. 
De wereld is een dorp en binnen minuten, soms seconden, hoor je alles, en kijk je 'livestream' mee. Het is zelfs kennelijk steeds interessanter om iedereen live mee te laten kijken met wat voor puinhopen je met je daden aanricht. 

Van onze belastingcenten moeten veiligheidsorganisaties proberen voor te blijven lopen op de AI en Darkweb activiteiten. Ik vraag me steeds meer af of dat nog mogelijk is overigens. 

Statistisch kan de criminaliteit misschien dan wel terug lopen maar gevoelsmatig niet. Je voelt je, ondanks alle goeie bedoelingen en het vele politiek bestuurlijke gepraat en overleg er allemaal over, steeds minder veilig. 
Je kunt steeds minder mensen vertrouwen. Meer en meer kom je er achter dat je niet eens weet wat er ooit bij de buren speelde op het gebied van mishandeling, drugs, kinderporno, of wat dan ook. En je had toch altijd zo'n fijn en goed contact met ze...

Steeds meer jongeren die voor een relatief laag bedrag, onprofessioneel (?) worden ingehuurd om smerige klusjes uit te voeren. 
Misschien, aangedreven door AI binnenkort ook niet meer nodig. Met een toeslag van 3 Euro importeer in Nederland  gewoon een Chinese robot die het vuile werk voor je oplost of, hoe kan het ook anders nog in deze wereld, een drone. Ze raken wereldwijd niet op als je het zo leest. 

In mijn jeugd hadden we thuis het "Haarlems Dagblad", we hadden radio en tv. En ja, vanzelfsprekend hoorde je ook in die tijd over allerhande ellende. Ik weet en voel nog de spanning van de treinkaping in Beilen, ik was toen achtien jaar, waar we met ons gezin voor de buis gekluisterd zaten. 
Of je las een bericht in de krant. Je sprak er in het gezin, met vrienden en/of op school over en dan was het meestal weer even voorbij. Criminele zaken doken vanzelfsprekend regelmatig op maar de 'bovenwereld' beheerste het nieuws en beinvloedde daarmee ook het veiligheidsgevoel.

De (sociale)media stuurt, bewust of onbewust, je veiligheidsgevoel. Media is er om onpartijdig de bevolking over zaken te informeren als ogen en oren van de samenleving.

Ooit kreeg ik geleerd dat sociale media een bijdrage leverde aan de 'waarheid' van het nieuws. In het begin ervaarde ik dat ook zo. 

Tegenwoordig is het totaal doorgeslagen omdat nagenoeg iedereen er een welbehagen in vindt om zo snel en zo lang mogelijk werkelijk alles, soms ook aangedikt, van dat wat er gebeurt te delen. De 'professionele' media kunnen het nauwelijks nog bijbenen en moeten ook hun 'geldschieters' (onpartijdig ?) tevreden blijven houden.

De tijd van 'toen' is veranderd. In mijn ogen is het de omgekeerde bovenwereld, de onderwereld, geworden die het criminele nieuws van over de hele wereld inmiddels overheerst. 
Wat moet je met alles wat er in het 'perfecte' land Amerika bijvoorbeeld gebeurt? Mensen stellen het inmiddels, in negatief opzicht, zelfs als voorbeeld. "Amerikaanse toestanden hier". Hoe fantastisch is dat niet...? Bemoei je daar eens met je eigen zaken in plaats van met de spelletjes in de wereld denk ik regelmatig.

Een goeie vriend van me attendeerde me er vorige week op dat hij van het geweldige arrogante en corrupte optreden van diverse Amerikaanse dienders op Youtube gewoonweg walgde. Machtspelletjes, zoals de leiders die er het goeie voorbeeld geven om het land weer groot te maken.  

We willen ons kennelijk alleen maar onveiliger voelen met onze reguliere en 'sociale' media. 

Natuurlijk hoef en moet je je kop niet in het zand steken voor dat wat er, om je heen, gebeurt. Dat wat invloed op je heeft of op je kan hebben. 

De overkill aan slecht nieuws dat continue alle aandacht krijgt draagt niet bij aan een vermindering van onveiligheidsgevoelen. 

Zelf kun je je er tegen beschermen door vaker die knop 'uit' in te drukken (volgens mij weten de meeste mensen die inmiddels niet meer te vinden helaas) Daarnaast om alle ellende in de wereld, waar je zelf helemaal niets aan kunt veranderen of aan kunt bijdragen, 'over te slaan'. Je hoeft het niet te weten. Ja, die ellende is, was er ook altijd in de wereld al, maar hoeft met jou en anderen die je ermee weer beinvloed, niet nog groter te worden. We sloegen de krant destijds meestal dicht. Morgen weer een nieuwe krant met interessante en opbouwende info over dat wat er in onze buurt en regio speelde. 

De professionele media kunnen er iets aan doen door de hoofdtarget voor de verkoop en kijkcijfers "Emotie" eens te gaan bezien. Is dit inmiddels niet een achterhaald (en ja nog steeds werkend) concept? 
Zou 'Interessant', 'positief', 'creatief', 'uitnodigend', 'stimulerend', of vraag als media zelf even AI naar een goed moderner aansprekend alternatief, niet meer mensen 'blijer' maken en zich beter in hun vel laten voelen? 

En wat die 'onprofessionele' jongeren met en op hun 'sociale' media kanalen betreft. Ja, dat wordt een kwestie van inzicht en ook van reflectie door vrienden en contacten die beter begrijpen waar gelukkig leven echt om draait. Aangeven dat je geen behoefte aan alle negatieve shit hebt en of er ook nog iets opbouwends te delen is.

"Ik vraag u zoveel mogelijk de rust en kalmte te bewaren en de adviezen van de hulpdiensten op te volgen." 

Wederom zo'n standaard aangeleerd zinnetje van een burgemeester dat er in ieder geval niet aan bijdraagt om je veiliger te voelen. Integendeel! 
En, als je het niet zegt..., dan wordt je er nadien op afgerekend. Dus roep je het als ambtsdrager, aangestuurd door je communicatie adviseur, maar...

Bied veel meer nieuws van de 'bovenwereld' aan. Focus op jouw eigen leefwereld in plaats van op de 'hele' wereld en sta eens stil bij wat jij echt aan info nodig hebt en wilt delen om je gelukkiger en daarmee veiliger te voelen. 

Volgens mij is dat veel meer met twee benen op jouw eigen, meestal erg veilige, grond staan. 
Grond waarop je niet hoeft te proberen om rust en kalmte te bewaren maar grond die gewoonweg rust is en ook zo goed als altijd blijft.
   
 
Frans Captijn  

vrijdag 21 augustus 2026

Instinkt, beschaving, vooruitgang...

Filosofie en natuur als inspiratiebron:

Via de academie voor leiderschap veiligheidsregio's "Het Huis" kwam ik zo'n twintig jaar geleden eigenlijk voor het eerst in contact met Filosofie. Liefde voor de wijsheid. 
De tijd nemen, onderzoeken en kritisch nadenken, over fundamentele vragen over het bestaan, over kennis, 'waarheid', moraal en 'werkelijkheid'.

Zonder oordelen een dieper inzicht vergaren noem ik het voor mezelf ook wel. 

Ik vond en vind het een interessant proces dat je vanuit allerhande invalshoeken, richtingen en stromingen een dieper (wijzer?) inzicht geeft. Die eerste ervaringen met filosofie toen zette me aan om me er verder in te verdiepen. 

Wekelijks ging ik in Middelburg, waar ik destijds woonde, naar de inspirerende filosofie groepsavonden, onder vakkundige leiding van Alex Krappen, in het Padma centrum. En toen ik in Thailand ging wonen volgde ik filosofie op de Boeddhistische Universiteit van Wat Suan Dok, in Chiang Mai. 

Geschriften en leer (uit India en Nepal) van eeuwen voor Christus, die in Middelburg en in Chiang Mai werden gebruikt, waren en zijn onder andere instrumenten en handreikingen voor de filosofische benaderingen van vraagstukken. 

Een van de basis gegevens in de leer van de Buddha, let wel filosofie is veel en veel breder dan uitsluitend deze leer, is dat de Buddha zijn inspiratie voor zijn leer uit de natuur haalde en daarin, hoewel soms ook wreed, balans ontdekte. 

Wikipedia geeft aan dat onder 'natuur' het gehele fysieke heelal en alles op aarde dat niet door de mens is gemaakt wordt verstaan. Het omvat zowel levende organismen zoals planten, dieren en ecosystemen, als de niet levende elementen zoals water, bergen, het weer, grondstoffen en natuurlijke processen. 

Instinkt:

Afgelopen week keken we bij toeval op Youtube thuis de film "Instinct". Een psychologische drama film uit 1999. Het bracht me gelijk weer terug bij die filosofielessen, de inspiratie van de natuur, en die 'balans'.

De antropoloog Ethan Powell (gespeeld door Anthony Hopkins in de film) leefde jarenlang in de jungle van Rwanda bij berggorilla's om hun gedrag te bestuderen en werd op enig moment als 'familielid' in de groep opgenomen. Hij werd na een geweldsmisdrijf op rangers opgepakt en, als ontoerekeningsvatbaar, in een Amerikaanse gevangenis voor psychiatrische patienten geplaatst. 
Inplaats van dat de jonge psychiater Theo Caulder er in slaagt om te bewijzen dat Powell ontoerekeningsvatbaar is, komt hij achter het ware verhaal.

Powell laat zien dat hij er instictief in harmonie met de natuur leefde en dat het 'beschaafde' moderne menselijke gedrag destructief is. 
De film onderzoekt het verschil tussen menselijke rede en dierlijk instinct en bekritiseert hoe de moderne maatschappij omgaat met vrijheid en natuur. 
En let wel, deze film is van 27 jaar geleden. Inmiddels is deze omgang, actueler dan ooit, steeds verder verslechterd. Een proces dat niet meer te stoppen lijkt.

Beschaving:

Op 4 augustus jl. wilde ik weten welk vliegtuig er hier bij ons laag over kwam. Wij hebben hier boven ons in Surin niet zoveel vliegbewegingen (hoewel ik er nu achter ben dat dat er toch veel meer zijn dan ik dacht). 

Even zoeken dus en ik vond het plaatje waarvan ik een screenshot bij dit blog heb geplaatst. En dit is dus 'slechts' boven een stuk europa. 'Draai' je op het scherm door dan zie je dat nagenoeg de hele wereld inmiddels, 24 uur per dag, bedekt is met deze deken aan vliegtuigen. Ik schrok er van. 

Dit is dus onderdeel van die 'ontwikkelde' beschaving en de 'welvaart' die het oplevert. 
Ook van de voortdurende vervuiling die over ons wordt uitgesproeid, naast 'vanzelfsprekend' ons verkeer, onze industrieen en steeds minder te vergeten de tonnen aan munitie die wereldwijd om het 'recht van de sterkste' dagelijks wordt afgevuurd. Misschien zou ook daar een 'vuurwerkverbod' inmiddels aardig voor op zijn plaats zijn.  

De afgelopen maanden staat de hele wereld letterlijk in brand en worden hitterecords verbroken. Mensen trekken het niet meer en kunnen het zelfs, ondanks internationale samenwerking om bijvoorbeeld (meestal aangestoken) branden te bestrijden, ook niet meer tegen gaan. 

Oceanen en zeeen zijn nooit eerder zo warm geweest als nu en ecosystemen gaan volledig aan gort. Koralen sterven af. We worden niet langer meer gewaarschuwd maar steeds meer geconfronteerd met hoe de natuur dit niet langer meer pikt en onherstelbaar uit balans is.  
En, we gaan onverstoord door alsof er niets aan de hand is. 

Toch komen enkelen er achter dat het toch echt allemaal NIET aan die natuur ligt maar aan de 'beschaving' van MENSEN. En vanuit die constatering gaan we dan maar weer even politiek bestuurlijk 'netjes' met elkaar praten en organiseren we fijne dure comfortabele seminars om daarmee weer te wachten op dat wat er daarna wel weer komt. 

We zien het hier met de jaarlijkse branden in het Noorden van Thailand. Je moet je in je huis met airpurifiers een paar maanden opsluiten en mag met een mondkapje op naar de winkel als je boodschappen moet doen. 
Jaarlijks kun je inmiddels het nieuws copieren: "Verschrikkelijk en erg ongezond in een regio die zich als 'gezondheidsregio' voor medisch toerisme wil presenteren" wordt er gezegd. Veel wordt er gepraat, veel wordt er jaar na jaar 'gemonitord'. Fantastisch goeie bedoelingen op stralende gezichten en mooie woorden en toch... het levert werkelijk jaar na jaar zo goed als helemaal niets op. 

Van mijn dochter in Australie zie ik soms foto's van de gigantische mijnen waar ze regelmatig komt en waar grondstoffen, voor onze 'beschaving' en 'welvaart' voor altijd worden weg/leeg geroofd. Geen probleem. Dat ook daarmee de natuur verder aan gort wordt geholpen speelt niet. Het levert voor velen immers kapitalen op.

Langs de snelwegen hier ligt het, tenzij er zoals afgelopen week koninklijk bezoek komt want dan wordt het even opgeruimd, bezaaid met rotzooi. Voornamelijk plastic, plastic en nog eens plastic. Door het hele land miljoenen weggegooide flesjes, plastic koffiebekers, containerladingen aan plastic zakjes en ander zwerfaval. Dode dieren langs de weg die zwervend er wat te eten in proberen te vinden.

De natuur probeert het afval in de regentijd nog een beetje te verbergen door de groei van gras en onkruid in de bermen maar redt ook dat niet meer. 
En rotzooi dat ook in Nederland geen plaats meer had werd, officieel tot 2023, met scheepsladingen naar hier verscheept en in zee gedumpd. 

Een artikel afgelopen week op een website stelde dat iedere sigarettenpeuk die op de Nederlandse stranden (en natuurlijk ook elders) wordt achtergelaten 1000 liter zeewater vervuilt met giftige stoffen en microplastics. Het water verandert ermee in een 'plasticsoep' zo het in het artikel werd genoemd. 
Tijdens de Stichting De Noordzee Beach Cleanup Tour werden er bijna 80.000 peuken geraapt. Gesteld werd dat dat in een jaar tijd 50% meer was vergeleken met het jaar ervoor. Niet te spreken over wat er allemaal niet werd geraapt en wereldwijd op de stranden ligt te vervuilen. 

Microplastics maar ook al die bestrijdingsmiddelen komen in ons drinkwater en in onze voedselketen terecht. Heerlijk, bijvoorbeeld, in je verse vis. 

Die 'ontwikkeling' in beschaving heeft weinig bewustzijn van noodzakelijk gedrag met zich mee gebracht. Die antropoloog Ethand Powell in die film 'Instinct' slaat, helaas, de spijker op zijn kop. 

Beschaving draait helemaal niet om verbinding met natuur, verbinding met elkaar, groepsgevoel, natuurlijke ontwikkeling, slechts dat gebruiken wat je echt nodig hebt.
Beschaving draait slechts om geld, versnelling van processen ongeacht wat daar voor nodig is, en om "IK". En dat is 'goed voor de economie' wordt ons voorgehouden. 
We moeten zo weinig mogelijk proberen te doen, smart werken, vooral onze mobiel de hele dag adoreren, als schapen volgen, en zoveel mogelijk verdienen zodat we verder kunnen consumeerderen (en na korte tijd wederom weggooien). 
 
Die economie is helaas, ondanks de gelukkige gezichten op de reclame, niet gericht op je geluk, je vrijheid of je levensvreugde. Reclames komen immers ook nooit tot een einde. Ze stelen dagelijks meer tijd van je om je wijs te maken dat je toch nog iets anders nodig hebt om 'gelukkig' te blijven. 

En hoewel je kamperen of back-packen in je vakantie een heel klein beetje terug naar die verbinding met de natuur zou kunnen zien, moet je daar zelf toch eigenlijk ook in de meeste gevallen erg om lachen. 
Het is inmiddels in de meeste gevallen verworden tot een verblijf, van alle gemakken en vaak luxe voorzien, en vooral...verbonden blijven met het internet en inmiddels AI en niet met die natuur.

Vooruitgang...

Geluk zit, in mijn beleving, in verbinding met die basis (die natuur en dat instinct?). In het gebruik mogen en kunnen maken van dat wat je echt nodig hebt in plaats van dat wat je allemaal wordt voorgeschoteld om te hebben.  
In oprecht face-to-face contact met elkaar, in openheid en eerlijkheid in plaats van in toneelspel richting de ander. In niet schaapachtig volgen om er maar bij te kunnen blijven horen maar in vrijheid en bewuste persoonlijke keuzes maken zonder je te storen aan de meningen van anderen. 

Geluk zit hem, wat mij betreft zeker weten, in het meebewegen met- en overgeven aan de seizoenen van de natuur. En hoewel die seizoenen steeds meer door onze 'beschaving' vervagen, ze zijn er nog!  

De natuur heeft ons nog steeds veel te vertellen en ook te leren. Het is een kwestie van even de tijd nemen en de verdieping in je haastige leven, dat veel mensen hollen, in gaan.  

Ik zeg niet dat beschaving ons door de jaren heen dan niets heeft opgeleverd. 
Toch vind ik dat die verbinding met de natuur en verbinding met geluk steeds verder weg ebt en daar mogen we niet, maar moeten we inmiddels nu steeds meer de wrange vruchten van plukken. 

Wij prijzen ons gelukkig dat we steeds meer afstand kunnen nemen en op onze mooie plek met onze dieren meer verbinding met dat instinct en met die natuur mogen ervaren. 

Heeft het toekomst? 

Ik denk het. 
Zoals door de eeuwen heen is aangetoond past de meute zich altijd weer aan. Vanuit die ervaring zal er dus wel toekomst blijven. Ook mijn ouders maakten zich immers best zorgen over alle ontwikkelingen in de wereld en toch waren die zorgen anders. Meer 'beheerst' zou ik het willen zeggen. Het ging ook langzamer en dat was eigenlijk al veel te snel. 

Maar wat het alle liefdesbabies, die in een andere wereld van 'aandacht' opgroeien gaat brengen? 
Mijn dochter heeft definitief besloten om geen kinderen op deze wereld te gaan zetten. Ik betreur het absoluut niet en voel me ook niet minder 'compleet' dat ik me daardoor, van haar kant, nooit opa zal kunnen noemen. Geen 'droom' die in duigen valt. Ik vind het een meer dan super wijs besluit. 
Om in deze tijd nog de verantwoordelijkheid voor en van kinderen op je schouders te willen en durven nemen is nogal wat vind ik. Petje af om er dus 'nee' tegen te zeggen wat mij betreft. Er zijn er immers ook meer dan genoeg. 
En van haar katten voel ik me opa, en Phatsamon bonus-oma, genoeg. 

Is dit weer eens een klaagzang? Ik vind zelf van niet. Slechts een gewaarwording, misschien een filosofie. Misschien brengt het wat.

Aan de slag! Niet klagen, wakker worden en er met al jouw bewustere 'druppels op een gloeiende plaat' iets aan doen... Samen moet dat toch nog iets op kunnen leveren.


Frans Captijn  


vrijdag 14 augustus 2026

Mijn allerdiepste inzicht ooit.

Ik ben inmiddels nu alweer vier weken terug van onze reis naar Nederland. Die reis had een aantal doelen. Het tweede daarvan was de reis van mijn leven maken en Phatsamon de plekken, in Nederland, te laten zien waar ik gewoond, gestudeerd en gewerkt heb. 

Door allerhande omstandigheden denk ik tot nu toe nog dagelijks aan onze reis terug en beleef ik die opnieuw. En ook 'snachts als ik even wakker word, of ben, komen dingen nog weer terug. 

En dat brengt me bij mijn misschien wel diepste inzicht ooit; 

Ik ben mijn leven lang overal en altijd mezelf gebleven. 

Het is ook dat zinnetje: "Jij bent ook werkelijk helemaal niets veranderd!" dat ik altijd en steeds weer hoor van anderen als ik mensen na lange tijd weer ontmoet. En ook tijdens onze laatste reis naar Nederland was dat weer zo. 

En dat 'mezelf zijn en blijven' bedoel ik zowel in ons ouderlijk gezin, op scholen, op de plekken waar ik woonde, op plekken waar ik werkte en ook in de diverse relaties die ik heb gehad en nu heb. 

Ik was en ben nog steeds die actieve, enthousiaste, gemotiveerde, optimistische, creatieve en vrolijke puppy. Die jonge hond die soms dingen uithaalde (en nog steeds uithaalt) die, in de ogen van velen, helemaal niet konden of kunnen. En toch werden ze, soms knarrestandend, meestal met een lach geaccepteerd. 

Eigenlijk die typische gedreven Nar. 
Overigens, mijn oertalent van mijn levensboom, wat niet wil zeggen dat je daarmee ook niet super serieus kunt zijn. 

De nar 'aan het hof van de koning' die op een vrolijke manier vol humor, wat lucht bracht in moeilijke zaken, met humor kritische uitspraken van feitelijk zo vaak de waarheid deed, en mensen weer eens een keer aan het lachen bracht en wat positieve energie leverde. 
Waarheden die iedereen eigenlijk wel wist maar die dat niet hardop durfden te zeggen uit angste voor... wat dan ook. En dan, luisterend in de zaal naar die nar, 'Ohhhhh' (dat kun je toch niet zeggen) zeiden en elkaar dan met een lach aankeken met; "maar hij heeft wel gelijk". 

Misschien dat ik daarom Carnaval in Kerkade ook altijd zo waardeerde wanneer 'in de buut' het gemeentebestuur en ook ikzelf als brandweercommandant, door de 'Buuttnereedner' (Nar), eens even stevig onder de loep werden genomen. 
En ja, dat was soms inderdaad even lachen als een boer die kiespijn had. Het gaf zeker ook inzicht overigens. 

In deze wereld, vol van marketing en 'sociale' media gillen mensen om aandacht en... om vooral door de buitenwereld 'gelukkig' gezien te worden. 
En daar wordt stevig gebruik/misbruik van gemaakt. Alles wordt uit de kast getrokken om je erin te laten geloven of zelfs ervan te overtuigen dat je anders moet zijn dan hoe uniek je al lang bent. Je moet 'beter', 'mooier', 'vooruitstrevender', 'luxer', binnen een selectere groep, en noem maar wat op, gaan, zijn, of worden.

Kortom, er moet een bak met geld aan je worden verdiend om je te veranderen ten opzichte van de pracht speciale persoon die je vanaf je geboorte al lang bent. Eer wordt een spelletje met je gespeeld en jij trapt er in. 
Je 'vrienden' zouden je eens niet meer willen accepteren in de groep. De / je wereld zou toch instorten...?

Een pracht voorbeeld, als spiegel, dat het uitsluitend een spelletje is dat met je gespeeld wordt, vind ik altijd de 'beugel'. 
Vroeger werd je er mee uitgelachen als je met zo'n ding op school kwam. Je werd ermee gepest en uitgesloten van groepen. 
Daar is tactisch op ingezet in tekenfilmpjes en met stripfiguren. Zonder beugel hoor je er inmiddels, jong of volwassen, niet meer bij. De orthodontisten, BMW, Tesla, Mercedes, zwembadleveranciers en installateurs, toeleeringsbedrijven en noem maar op, genieten ervan. 

Geef je je aan het marketing spel van consumeerderen en veranderen, en aan de meute, over, dan maak je jezelf op den duur doodongelukkig en ziek. 
Eigenlijk weet je dat ook wel maar ja... Je gaat onder 'druk' die je van de buitenwereld op jezelf ervaart, toch maar hard aan de slag om jezelf, die unieke persoon die je van binnen en van buiten bent, aan de 'wensen' aan te passen en te veranderen. 
Investeren in veranderen dus en laten zien dat je je aan externe verwachtingspatronen over geeft. En vooral als je wat ouder wordt ook jong en 'aantrekkelijk' blijven. Klinieken te kust en te keur die je volledig kunnen verbouwen in de persoon die jij in ieder geval van buiten niet meer bent.

En niet alleen jezelf, sta je daarmee in de weg. Ook anderen. Anderen die in sommige dingen die jij probeert na te streven, van nature beter zijn, dan jij. Anderen die dondersgoed voelen dat jij jezelf niet (meer) bent in je relatie. 
Wat een zielige vertoning en spel eigenlijk. 

Als jij, waar dan ook, in welk werk dan ook, in welke relatie dan ook, niet jezelf bent en aan de slag gaat om jezelf te veranderen om in de ogen van anderen 'beter' te zijn of 'beter' te passen, dan help je jezelf omzeep.
 
Geloof niet in een zogenaamd 'compromis'. Dat werkt uiteindelijk niet. Trek je plan en zoek een omgeving (woonlocatie, werk, relatie, etc..) waarop jij naadloos aansluit en die, omgekeerd, op jou naadloos aansluit. Iets dat niet betekent dat je dus altijd maar weg moet lopen en als een soort van zwerver nooit de plek vind (of misschien juist wel altijd nu ik daar zo over na denk) waar je je echt (in) thuis voelt. 
Als je een huis vindt en dat voelt werkelijk keigoed als jouw toekomstige thuis en de tuin staat je niet aan, dan is dat een kwestie van eenvoudigweg veranderen. Dat is geen compromis en je brengt er ook niemand enige 'schade' mee toe.

In de schijnwerper willen staan? Een omgekeerde redenering: 

Soms wordt me 'verweten' dat ik altijd maar ben gegaan, en soms nog steeds ga, om de schijnwerper op me te krijgen. Om aandacht te trekken. 
Anderen schamen zich daarvoor omdat ze denken en voelen dat dat op hen wel eens negatief kan uitwerken. Iets waarop ze absoluut niet zitten te wachten omdat ze, heel vanzelfsprekend, totaal andere unieke persoonlijkheden zijn. 
Stel je voor dat de wereld alleen vol zou zitten met narren? Daar word je niet blij van. 

De omgekeerde redening is voor mij echter waar. 
Ik kies niet voor die schijnwerper. Die schijnwerper valt me toe. En inderdaad ben ik daar niet bang voor. Iets waarmee ik van huis uit ben opgegroeid (mijn vader regelmatig als spreker in het openbaar en mijn moeder als actrice). Ik schaam me er absoluut niet voor en voel me er lekker bij. Maar dat ik het bewust opzoek? Nee! 

Mijn gedrag wijkt soms spontaan in diverse opzichten af van het 'gemiddelde gedrag' van anderen. Ik weet het zo snel niet anders uit te drukken. En dat afwijken dat trekt van anderen de aandacht. 

Ik wijk niet af om af te willen wijken. Ik wijk kennelijk af omdat ik mezelf ben en blijf en omdat die nar, in alles wat ik doe, al dan niet latent, aanwezig is om als een duveltje uit een doosje er soms ineens uit te komen. 

Ik denk er niet eens bij na als er bij een feestje bijvoorbeeld gezongen wordt. Dan dans en doe ik (voor mij heerlijk, voor anderen misschien irritant vanwege die aandacht die dat krijgt) mee. Zalig mijn energie delen en energie ontvangen. Niets mis mee. 

Ik denk er ook nauwelijks bij na wat ik nu wel of niet kan zeggen in relatie tot het gezelschap waarin ik me bevind. Of dat nu, bla, bla, VIP-hoog (???) of 'laag' is. Het is Phatsamon die het in me voelt en ziet opwellen en me soms nog net optijd op mijn stoel houdt. Meestal toch maar voor korte tijd overigens. 

En ook wat ik de een of de ander nu wel of niet eerder verteld heb is geen enkel vraagstuk. Misschien dat ik een enkel woord anders gebruikt heb maar de boodschap is altijd hetzelfde. Het is heerlijk om daar niet bij te hoeven stil staan. Scheelt tijd en je slaat ook de plank voor jezelf niet mis in je verhaal dat je individueel aan de een en aan de ander verteld had. 
En ja, soms is die boodschap niet altijd juist. Kan gebeuren. Een mens maakt ook fouten. 

Is dit nu allemaal inzicht? 
Ik wist dat natuurlijk allemaal van mezelf al lang. Toch geweldig om dat onlangs, na die reis naar Nederland, nu eens voor mezelf op een rijtje te hebben gezet. 

En wat die orthodontist betreft. Ook die heb ik gemist. Daardoor staat een voortand, rechtsbovenaan een heel klein beetje scheef en komt mijn bovenlip daar ietsjes naar voren. Het geeft me sinds jaar en dag op voorhand een klein beetje een lach. Past perfect bij die nar.  


Frans Captijn