Via de academie voor leiderschap veiligheidsregio's "Het Huis" kwam ik zo'n twintig jaar geleden eigenlijk voor het eerst in contact met Filosofie. Liefde voor de wijsheid.
De tijd nemen, onderzoeken en kritisch nadenken, over fundamentele vragen over het bestaan, over kennis, 'waarheid', moraal en 'werkelijkheid'.
Zonder oordelen een dieper inzicht vergaren noem ik het voor mezelf ook wel.
Ik vond en vind het een interessant proces dat je vanuit allerhande invalshoeken, richtingen en stromingen een dieper (wijzer?) inzicht geeft. Die eerste ervaringen met filosofie toen zette me aan om me er verder in te verdiepen.
Wekelijks ging ik in Middelburg, waar ik destijds woonde, naar de inspirerende filosofie groepsavonden, onder vakkundige leiding van Alex Krappen, in het Padma centrum. En toen ik in Thailand ging wonen volgde ik filosofie op de Boeddhistische Universiteit van Wat Suan Dok, in Chiang Mai.
Geschriften en leer (uit India en Nepal) van eeuwen voor Christus, die in Middelburg en in Chiang Mai werden gebruikt, waren en zijn onder andere instrumenten en handreikingen voor de filosofische benaderingen van vraagstukken.
Een van de basis gegevens in de leer van de Buddha, let wel filosofie is veel en veel breder dan uitsluitend deze leer, is dat de Buddha zijn inspiratie voor zijn leer uit de natuur haalde en daarin, hoewel soms ook wreed, balans ontdekte.
Wikipedia geeft aan dat onder 'natuur' het gehele fysieke heelal en alles op aarde dat niet door de mens is gemaakt wordt verstaan. Het omvat zowel levende organismen zoals planten, dieren en ecosystemen, als de niet levende elementen zoals water, bergen, het weer, grondstoffen en natuurlijke processen.
Instinkt:
Afgelopen week keken we bij toeval op Youtube thuis de film "Instinct". Een psychologische drama film uit 1999. Het bracht me gelijk weer terug bij die filosofielessen, de inspiratie van de natuur, en die 'balans'.
De antropoloog Ethan Powell (gespeeld door Anthony Hopkins in de film) leefde jarenlang in de jungle van Rwanda bij berggorilla's om hun gedrag te bestuderen en werd op enig moment als 'familielid' in de groep opgenomen. Hij werd na een geweldsmisdrijf op rangers opgepakt en, als ontoerekeningsvatbaar, in een Amerikaanse gevangenis voor psychiatrische patienten geplaatst.
Inplaats van dat de jonge psychiater Theo Caulder er in slaagt om te bewijzen dat Powell ontoerekeningsvatbaar is, komt hij achter het ware verhaal.
Powell laat zien dat hij er instictief in harmonie met de natuur leefde en dat het 'beschaafde' moderne menselijke gedrag destructief is.
De film onderzoekt het verschil tussen menselijke rede en dierlijk instinct en bekritiseert hoe de moderne maatschappij omgaat met vrijheid en natuur.
En let wel, deze film is van 27 jaar geleden. Inmiddels is deze omgang, actueler dan ooit, steeds verder verslechterd. Een proces dat niet meer te stoppen lijkt.
Beschaving:
Op 4 augustus jl. wilde ik weten welk vliegtuig er hier bij ons laag over kwam. Wij hebben hier boven ons in Surin niet zoveel vliegbewegingen (hoewel ik er nu achter ben dat dat er toch veel meer zijn dan ik dacht).
Even zoeken dus en ik vond het plaatje waarvan ik een screenshot bij dit blog heb geplaatst. En dit is dus 'slechts' boven een stuk europa. 'Draai' je op het scherm door dan zie je dat nagenoeg de hele wereld inmiddels, 24 uur per dag, bedekt is met deze deken aan vliegtuigen. Ik schrok er van.
Dit is dus onderdeel van die 'ontwikkelde' beschaving en de 'welvaart' die het oplevert.
Ook van de voortdurende vervuiling die over ons wordt uitgesproeid, naast 'vanzelfsprekend' ons verkeer, onze industrieen en steeds minder te vergeten de tonnen aan munitie die wereldwijd om het 'recht van de sterkste' dagelijks wordt afgevuurd. Misschien zou ook daar een 'vuurwerkverbod' inmiddels aardig voor op zijn plaats zijn.
De afgelopen maanden staat de hele wereld letterlijk in brand en worden hitterecords verbroken. Mensen trekken het niet meer en kunnen het zelfs, ondanks internationale samenwerking om bijvoorbeeld (meestal aangestoken) branden te bestrijden, ook niet meer tegen gaan.
Oceanen en zeeen zijn nooit eerder zo warm geweest als nu en ecosystemen gaan volledig aan gort. Koralen sterven af. We worden niet langer meer gewaarschuwd maar steeds meer geconfronteerd met hoe de natuur dit niet langer meer pikt en onherstelbaar uit balans is.
En, we gaan onverstoord door alsof er niets aan de hand is.
Toch komen enkelen er achter dat het toch echt allemaal NIET aan die natuur ligt maar aan de 'beschaving' van MENSEN. En vanuit die constatering gaan we dan maar weer even politiek bestuurlijk 'netjes' met elkaar praten en organiseren we fijne dure comfortabele seminars om daarmee weer te wachten op dat wat er daarna wel weer komt.
We zien het hier met de jaarlijkse branden in het Noorden van Thailand. Je moet je in je huis met airpurifiers een paar maanden opsluiten en mag met een mondkapje op naar de winkel als je boodschappen moet doen.
Jaarlijks kun je inmiddels het nieuws copieren: "Verschrikkelijk en erg ongezond in een regio die zich als 'gezondheidsregio' voor medisch toerisme wil presenteren" wordt er gezegd. Veel wordt er gepraat, veel wordt er jaar na jaar 'gemonitord'. Fantastisch goeie bedoelingen op stralende gezichten en mooie woorden en toch... het levert werkelijk jaar na jaar zo goed als helemaal niets op.
Van mijn dochter in Australie zie ik soms foto's van de gigantische mijnen waar ze regelmatig komt en waar grondstoffen, voor onze 'beschaving' en 'welvaart' voor altijd worden weg/leeg geroofd. Geen probleem. Dat ook daarmee de natuur verder aan gort wordt geholpen speelt niet. Het levert voor velen immers kapitalen op.
Langs de snelwegen hier ligt het, tenzij er zoals afgelopen week koninklijk bezoek komt want dan wordt het even opgeruimd, bezaaid met rotzooi. Voornamelijk plastic, plastic en nog eens plastic. Door het hele land miljoenen weggegooide flesjes, plastic koffiebekers, containerladingen aan plastic zakjes en ander zwerfaval. Dode dieren langs de weg die zwervend er wat te eten in proberen te vinden.
De natuur probeert het afval in de regentijd nog een beetje te verbergen door de groei van gras en onkruid in de bermen maar redt ook dat niet meer.
En rotzooi dat ook in Nederland geen plaats meer had werd, officieel tot 2023, met scheepsladingen naar hier verscheept en in zee gedumpd.
Een artikel afgelopen week op een website stelde dat iedere sigarettenpeuk die op de Nederlandse stranden (en natuurlijk ook elders) wordt achtergelaten 1000 liter zeewater vervuilt met giftige stoffen en microplastics. Het water verandert ermee in een 'plasticsoep' zo het in het artikel werd genoemd.
Tijdens de Stichting De Noordzee Beach Cleanup Tour werden er bijna 80.000 peuken geraapt. Gesteld werd dat dat in een jaar tijd 50% meer was vergeleken met het jaar ervoor. Niet te spreken over wat er allemaal niet werd geraapt en wereldwijd op de stranden ligt te vervuilen.
Microplastics maar ook al die bestrijdingsmiddelen komen in ons drinkwater en in onze voedselketen terecht. Heerlijk, bijvoorbeeld, in je verse vis.
Die 'ontwikkeling' in beschaving heeft weinig bewustzijn van noodzakelijk gedrag met zich mee gebracht. Die antropoloog Ethand Powell in die film 'Instinct' slaat, helaas, de spijker op zijn kop.
Beschaving draait helemaal niet om verbinding met natuur, verbinding met elkaar, groepsgevoel, natuurlijke ontwikkeling, slechts dat gebruiken wat je echt nodig hebt.
Beschaving draait slechts om geld, versnelling van processen ongeacht wat daar voor nodig is, en om "IK". En dat is 'goed voor de economie' wordt ons voorgehouden.
We moeten zo weinig mogelijk proberen te doen, smart werken, vooral onze mobiel de hele dag adoreren, als schapen volgen, en zoveel mogelijk verdienen zodat we verder kunnen consumeerderen (en na korte tijd wederom weggooien).
Die economie is helaas, ondanks de gelukkige gezichten op de reclame, niet gericht op je geluk, je vrijheid of je levensvreugde. Reclames komen immers ook nooit tot een einde. Ze stelen dagelijks meer tijd van je om je wijs te maken dat je toch nog iets anders nodig hebt om 'gelukkig' te blijven.
En hoewel je kamperen of back-packen in je vakantie een heel klein beetje terug naar die verbinding met de natuur zou kunnen zien, moet je daar zelf toch eigenlijk ook in de meeste gevallen erg om lachen.
Het is inmiddels in de meeste gevallen verworden tot een verblijf, van alle gemakken en vaak luxe voorzien, en vooral...verbonden blijven met het internet en inmiddels AI en niet met die natuur.
Vooruitgang...
Geluk zit, in mijn beleving, in verbinding met die basis (die natuur en dat instinct?). In het gebruik mogen en kunnen maken van dat wat je echt nodig hebt in plaats van dat wat je allemaal wordt voorgeschoteld om te hebben.
In oprecht face-to-face contact met elkaar, in openheid en eerlijkheid in plaats van in toneelspel richting de ander. In niet schaapachtig volgen om er maar bij te kunnen blijven horen maar in vrijheid en bewuste persoonlijke keuzes maken zonder je te storen aan de meningen van anderen.
Geluk zit hem, wat mij betreft zeker weten, in het meebewegen met- en overgeven aan de seizoenen van de natuur. En hoewel die seizoenen steeds meer door onze 'beschaving' vervagen, ze zijn er nog!
De natuur heeft ons nog steeds veel te vertellen en ook te leren. Het is een kwestie van even de tijd nemen en de verdieping in je haastige leven, dat veel mensen hollen, in gaan.
Ik zeg niet dat beschaving ons door de jaren heen dan niets heeft opgeleverd.
Toch vind ik dat die verbinding met de natuur en verbinding met geluk steeds verder weg ebt en daar mogen we niet, maar moeten we inmiddels nu steeds meer de wrange vruchten van plukken.
Wij prijzen ons gelukkig dat we steeds meer afstand kunnen nemen en op onze mooie plek met onze dieren meer verbinding met dat instinct en met die natuur mogen ervaren.
Heeft het toekomst?
Ik denk het.
Zoals door de eeuwen heen is aangetoond past de meute zich altijd weer aan. Vanuit die ervaring zal er dus wel toekomst blijven. Ook mijn ouders maakten zich immers best zorgen over alle ontwikkelingen in de wereld en toch waren die zorgen anders. Meer 'beheerst' zou ik het willen zeggen. Het ging ook langzamer en dat was eigenlijk al veel te snel.
Maar wat het alle liefdesbabies, die in een andere wereld van 'aandacht' opgroeien gaat brengen?
Mijn dochter in Australie heeft definitief besloten om geen kinderen op deze wereld te gaan zetten. Ik betreur het absoluut niet en voel me ook niet minder 'compleet' dat ik me daardoor, van haar kant, nooit opa zal kunnen noemen. Ik vind het een super wijs besluit.
En van haar katten voel ik me opa, en Phatsamon bonus-oma, genoeg.
Is dit weer eens een klaagzang? Ik vind zelf van niet. Slechts een gewaarwording, misschien een filosofie. Misschien brengt het wat.
Aan de slag! Niet klagen, wakker worden en er met al jouw bewustere 'druppels op een gloeiende plaat' iets aan doen...
Frans Captijn
email: captijninsight@gmail.com
Bouw blog: https://pyramidhousethailand.blogspot.com
Geen opmerkingen:
Een reactie posten