vrijdag 21 augustus 2026

Instinkt, beschaving, vooruitgang...

Filosofie en natuur als inspiratiebron:

Via de academie voor leiderschap veiligheidsregio's "Het Huis" kwam ik zo'n twintig jaar geleden eigenlijk voor het eerst in contact met Filosofie. Liefde voor de wijsheid. 
De tijd nemen, onderzoeken en kritisch nadenken, over fundamentele vragen over het bestaan, over kennis, 'waarheid', moraal en 'werkelijkheid'.

Zonder oordelen een dieper inzicht vergaren noem ik het voor mezelf ook wel. 

Ik vond en vind het een interessant proces dat je vanuit allerhande invalshoeken, richtingen en stromingen een dieper (wijzer?) inzicht geeft. Die eerste ervaringen met filosofie toen zette me aan om me er verder in te verdiepen. 

Wekelijks ging ik in Middelburg, waar ik destijds woonde, naar de inspirerende filosofie groepsavonden, onder vakkundige leiding van Alex Krappen, in het Padma centrum. En toen ik in Thailand ging wonen volgde ik filosofie op de Boeddhistische Universiteit van Wat Suan Dok, in Chiang Mai. 

Geschriften en leer (uit India en Nepal) van eeuwen voor Christus, die in Middelburg en in Chiang Mai werden gebruikt, waren en zijn onder andere instrumenten en handreikingen voor de filosofische benaderingen van vraagstukken. 

Een van de basis gegevens in de leer van de Buddha, let wel filosofie is veel en veel breder dan uitsluitend deze leer, is dat de Buddha zijn inspiratie voor zijn leer uit de natuur haalde en daarin, hoewel soms ook wreed, balans ontdekte. 

Wikipedia geeft aan dat onder 'natuur' het gehele fysieke heelal en alles op aarde dat niet door de mens is gemaakt wordt verstaan. Het omvat zowel levende organismen zoals planten, dieren en ecosystemen, als de niet levende elementen zoals water, bergen, het weer, grondstoffen en natuurlijke processen. 

Instinkt:

Afgelopen week keken we bij toeval op Youtube thuis de film "Instinct". Een psychologische drama film uit 1999. Het bracht me gelijk weer terug bij die filosofielessen, de inspiratie van de natuur, en die 'balans'.

De antropoloog Ethan Powell (gespeeld door Anthony Hopkins in de film) leefde jarenlang in de jungle van Rwanda bij berggorilla's om hun gedrag te bestuderen en werd op enig moment als 'familielid' in de groep opgenomen. Hij werd na een geweldsmisdrijf op rangers opgepakt en, als ontoerekeningsvatbaar, in een Amerikaanse gevangenis voor psychiatrische patienten geplaatst. 
Inplaats van dat de jonge psychiater Theo Caulder er in slaagt om te bewijzen dat Powell ontoerekeningsvatbaar is, komt hij achter het ware verhaal.

Powell laat zien dat hij er instictief in harmonie met de natuur leefde en dat het 'beschaafde' moderne menselijke gedrag destructief is. 
De film onderzoekt het verschil tussen menselijke rede en dierlijk instinct en bekritiseert hoe de moderne maatschappij omgaat met vrijheid en natuur. 
En let wel, deze film is van 27 jaar geleden. Inmiddels is deze omgang, actueler dan ooit, steeds verder verslechterd. Een proces dat niet meer te stoppen lijkt.

Beschaving:

Op 4 augustus jl. wilde ik weten welk vliegtuig er hier bij ons laag over kwam. Wij hebben hier boven ons in Surin niet zoveel vliegbewegingen (hoewel ik er nu achter ben dat dat er toch veel meer zijn dan ik dacht). 

Even zoeken dus en ik vond het plaatje waarvan ik een screenshot bij dit blog heb geplaatst. En dit is dus 'slechts' boven een stuk europa. 'Draai' je op het scherm door dan zie je dat nagenoeg de hele wereld inmiddels, 24 uur per dag, bedekt is met deze deken aan vliegtuigen. Ik schrok er van. 

Dit is dus onderdeel van die 'ontwikkelde' beschaving en de 'welvaart' die het oplevert. 
Ook van de voortdurende vervuiling die over ons wordt uitgesproeid, naast 'vanzelfsprekend' ons verkeer, onze industrieen en steeds minder te vergeten de tonnen aan munitie die wereldwijd om het 'recht van de sterkste' dagelijks wordt afgevuurd. Misschien zou ook daar een 'vuurwerkverbod' inmiddels aardig voor op zijn plaats zijn.  

De afgelopen maanden staat de hele wereld letterlijk in brand en worden hitterecords verbroken. Mensen trekken het niet meer en kunnen het zelfs, ondanks internationale samenwerking om bijvoorbeeld (meestal aangestoken) branden te bestrijden, ook niet meer tegen gaan. 

Oceanen en zeeen zijn nooit eerder zo warm geweest als nu en ecosystemen gaan volledig aan gort. Koralen sterven af. We worden niet langer meer gewaarschuwd maar steeds meer geconfronteerd met hoe de natuur dit niet langer meer pikt en onherstelbaar uit balans is.  
En, we gaan onverstoord door alsof er niets aan de hand is. 

Toch komen enkelen er achter dat het toch echt allemaal NIET aan die natuur ligt maar aan de 'beschaving' van MENSEN. En vanuit die constatering gaan we dan maar weer even politiek bestuurlijk 'netjes' met elkaar praten en organiseren we fijne dure comfortabele seminars om daarmee weer te wachten op dat wat er daarna wel weer komt. 

We zien het hier met de jaarlijkse branden in het Noorden van Thailand. Je moet je in je huis met airpurifiers een paar maanden opsluiten en mag met een mondkapje op naar de winkel als je boodschappen moet doen. 
Jaarlijks kun je inmiddels het nieuws copieren: "Verschrikkelijk en erg ongezond in een regio die zich als 'gezondheidsregio' voor medisch toerisme wil presenteren" wordt er gezegd. Veel wordt er gepraat, veel wordt er jaar na jaar 'gemonitord'. Fantastisch goeie bedoelingen op stralende gezichten en mooie woorden en toch... het levert werkelijk jaar na jaar zo goed als helemaal niets op. 

Van mijn dochter in Australie zie ik soms foto's van de gigantische mijnen waar ze regelmatig komt en waar grondstoffen, voor onze 'beschaving' en 'welvaart' voor altijd worden weg/leeg geroofd. Geen probleem. Dat ook daarmee de natuur verder aan gort wordt geholpen speelt niet. Het levert voor velen immers kapitalen op.

Langs de snelwegen hier ligt het, tenzij er zoals afgelopen week koninklijk bezoek komt want dan wordt het even opgeruimd, bezaaid met rotzooi. Voornamelijk plastic, plastic en nog eens plastic. Door het hele land miljoenen weggegooide flesjes, plastic koffiebekers, containerladingen aan plastic zakjes en ander zwerfaval. Dode dieren langs de weg die zwervend er wat te eten in proberen te vinden.

De natuur probeert het afval in de regentijd nog een beetje te verbergen door de groei van gras en onkruid in de bermen maar redt ook dat niet meer. 
En rotzooi dat ook in Nederland geen plaats meer had werd, officieel tot 2023, met scheepsladingen naar hier verscheept en in zee gedumpd. 

Een artikel afgelopen week op een website stelde dat iedere sigarettenpeuk die op de Nederlandse stranden (en natuurlijk ook elders) wordt achtergelaten 1000 liter zeewater vervuilt met giftige stoffen en microplastics. Het water verandert ermee in een 'plasticsoep' zo het in het artikel werd genoemd. 
Tijdens de Stichting De Noordzee Beach Cleanup Tour werden er bijna 80.000 peuken geraapt. Gesteld werd dat dat in een jaar tijd 50% meer was vergeleken met het jaar ervoor. Niet te spreken over wat er allemaal niet werd geraapt en wereldwijd op de stranden ligt te vervuilen. 

Microplastics maar ook al die bestrijdingsmiddelen komen in ons drinkwater en in onze voedselketen terecht. Heerlijk, bijvoorbeeld, in je verse vis. 

Die 'ontwikkeling' in beschaving heeft weinig bewustzijn van noodzakelijk gedrag met zich mee gebracht. Die antropoloog Ethand Powell in die film 'Instinct' slaat, helaas, de spijker op zijn kop. 

Beschaving draait helemaal niet om verbinding met natuur, verbinding met elkaar, groepsgevoel, natuurlijke ontwikkeling, slechts dat gebruiken wat je echt nodig hebt.
Beschaving draait slechts om geld, versnelling van processen ongeacht wat daar voor nodig is, en om "IK". En dat is 'goed voor de economie' wordt ons voorgehouden. 
We moeten zo weinig mogelijk proberen te doen, smart werken, vooral onze mobiel de hele dag adoreren, als schapen volgen, en zoveel mogelijk verdienen zodat we verder kunnen consumeerderen (en na korte tijd wederom weggooien). 
 
Die economie is helaas, ondanks de gelukkige gezichten op de reclame, niet gericht op je geluk, je vrijheid of je levensvreugde. Reclames komen immers ook nooit tot een einde. Ze stelen dagelijks meer tijd van je om je wijs te maken dat je toch nog iets anders nodig hebt om 'gelukkig' te blijven. 

En hoewel je kamperen of back-packen in je vakantie een heel klein beetje terug naar die verbinding met de natuur zou kunnen zien, moet je daar zelf toch eigenlijk ook in de meeste gevallen erg om lachen. 
Het is inmiddels in de meeste gevallen verworden tot een verblijf, van alle gemakken en vaak luxe voorzien, en vooral...verbonden blijven met het internet en inmiddels AI en niet met die natuur.

Vooruitgang...

Geluk zit, in mijn beleving, in verbinding met die basis (die natuur en dat instinct?). In het gebruik mogen en kunnen maken van dat wat je echt nodig hebt in plaats van dat wat je allemaal wordt voorgeschoteld om te hebben.  
In oprecht face-to-face contact met elkaar, in openheid en eerlijkheid in plaats van in toneelspel richting de ander. In niet schaapachtig volgen om er maar bij te kunnen blijven horen maar in vrijheid en bewuste persoonlijke keuzes maken zonder je te storen aan de meningen van anderen. 

Geluk zit hem, wat mij betreft zeker weten, in het meebewegen met- en overgeven aan de seizoenen van de natuur. En hoewel die seizoenen steeds meer door onze 'beschaving' vervagen, ze zijn er nog!  

De natuur heeft ons nog steeds veel te vertellen en ook te leren. Het is een kwestie van even de tijd nemen en de verdieping in je haastige leven, dat veel mensen hollen, in gaan.  

Ik zeg niet dat beschaving ons door de jaren heen dan niets heeft opgeleverd. 
Toch vind ik dat die verbinding met de natuur en verbinding met geluk steeds verder weg ebt en daar mogen we niet, maar moeten we inmiddels nu steeds meer de wrange vruchten van plukken. 

Wij prijzen ons gelukkig dat we steeds meer afstand kunnen nemen en op onze mooie plek met onze dieren meer verbinding met dat instinct en met die natuur mogen ervaren. 

Heeft het toekomst? 

Ik denk het. 
Zoals door de eeuwen heen is aangetoond past de meute zich altijd weer aan. Vanuit die ervaring zal er dus wel toekomst blijven. Ook mijn ouders maakten zich immers best zorgen over alle ontwikkelingen in de wereld en toch waren die zorgen anders. Meer 'beheerst' zou ik het willen zeggen. Het ging ook langzamer en dat was eigenlijk al veel te snel. 

Maar wat het alle liefdesbabies, die in een andere wereld van 'aandacht' opgroeien gaat brengen? 
Mijn dochter heeft definitief besloten om geen kinderen op deze wereld te gaan zetten. Ik betreur het absoluut niet en voel me ook niet minder 'compleet' dat ik me daardoor, van haar kant, nooit opa zal kunnen noemen. Geen 'droom' die in duigen valt. Ik vind het een meer dan super wijs besluit. 
Om in deze tijd nog de verantwoordelijkheid voor en van kinderen op je schouders te willen en durven nemen is nogal wat vind ik. Petje af om er dus 'nee' tegen te zeggen wat mij betreft. Er zijn er immers ook meer dan genoeg. 
En van haar katten voel ik me opa, en Phatsamon bonus-oma, genoeg. 

Is dit weer eens een klaagzang? Ik vind zelf van niet. Slechts een gewaarwording, misschien een filosofie. Misschien brengt het wat.

Aan de slag! Niet klagen, wakker worden en er met al jouw bewustere 'druppels op een gloeiende plaat' iets aan doen... Samen moet dat toch nog iets op kunnen leveren.


Frans Captijn  


vrijdag 14 augustus 2026

Mijn allerdiepste inzicht ooit.

Ik ben inmiddels nu alweer vier weken terug van onze reis naar Nederland. Die reis had een aantal doelen. Het tweede daarvan was de reis van mijn leven maken en Phatsamon de plekken, in Nederland, te laten zien waar ik gewoond, gestudeerd en gewerkt heb. 

Door allerhande omstandigheden denk ik tot nu toe nog dagelijks aan onze reis terug en beleef ik die opnieuw. En ook 'snachts als ik even wakker word, of ben, komen dingen nog weer terug. 

En dat brengt me bij mijn misschien wel diepste inzicht ooit; 

Ik ben mijn leven lang overal en altijd mezelf gebleven

Het is ook dat zinnetje: "Jij bent ook werkelijk helemaal niets veranderd!" dat ik altijd en steeds weer hoor van anderen als ik mensen na lange tijd weer ontmoet. En ook tijdens onze laatste reis naar Nederland was dat weer zo. 

En dat 'mezelf zijn en blijven' bedoel ik zowel in ons ouderlijk gezin, op scholen, op de plekken waar ik woonde, op plekken waar ik werkte en ook in de diverse relaties die ik heb gehad en nu heb. 

Ik was en ben nog steeds die actieve, enthousiaste, gemotiveerde, optimistische, creatieve en vrolijke puppy. Die jonge hond die soms dingen uithaalde (en nog steeds uithaalt) die, in de ogen van velen, helemaal niet konden of kunnen. En toch werden ze, soms knarrestandend, meestal met een lach geaccepteerd. 

Eigenlijk die typische gedreven Nar. 
Overigens, mijn oertalent van mijn levensboom, wat niet wil zeggen dat je daarmee ook niet super serieus kunt zijn. 

De nar 'aan het hof van de koning' die op een vrolijke manier vol humor, wat lucht bracht in moeilijke zaken, met humor kritische uitspraken van feitelijk zo vaak de waarheid deed, en mensen weer eens een keer aan het lachen bracht en wat positieve energie leverde
Waarheden die iedereen eigenlijk wel wist maar die dat niet hardop durfden te zeggen uit angste voor... wat dan ook. En dan, luisterend in de zaal naar die nar, 'Ohhhhh' (dat kun je toch niet zeggen) zeiden en elkaar dan met een lach aankeken met; "maar hij heeft wel gelijk". 

Misschien dat ik daarom Carnaval in Kerkade ook altijd zo waardeerde wanneer 'in de buut' het gemeentebestuur en ook ikzelf als brandweercommandant, door de 'Buuttnereedner' (Nar), eens even stevig onder de loep werden genomen. 
En ja, dat was soms inderdaad even lachen als een boer die kiespijn had. Het gaf zeker ook inzicht overigens. 

In deze wereld, vol van marketing en 'sociale' media gillen mensen om aandacht en... om vooral door de buitenwereld 'gelukkig' gezien te worden. 
En daar wordt stevig gebruik/misbruik van gemaakt. Alles wordt uit de kast getrokken om je erin te laten geloven of zelfs ervan te overtuigen dat je anders moet zijn dan hoe uniek je al lang bent. Je moet 'beter', 'mooier', 'vooruitstrevender', 'luxer', binnen een selectere groep, en noem maar wat op, gaan, zijn, of worden.

Kortom, er moet een bak met geld aan je worden verdiend om je te veranderen ten opzichte van de pracht speciale persoon die je vanaf je geboorte al lang bent. Eer wordt een spelletje met je gespeeld en jij trapt er in. 
Je 'vrienden' zouden je eens niet meer willen accepteren in de groep. De / je wereld zou toch instorten...?

Een pracht voorbeeld, als spiegel, dat het uitsluitend een spelletje is dat met je gespeeld wordt, vind ik altijd de 'beugel'. 
Vroeger werd je er mee uitgelachen als je met zo'n ding op school kwam. Je werd ermee gepest en uitgesloten van groepen. 
Daar is tactisch op ingezet in tekenfilmpjes en met stripfiguren. Zonder beugel hoor je er inmiddels, jong of volwassen, niet meer bij. De orthodontisten, BMW, Tesla, Mercedes, zwembadleveranciers en installateurs, toeleeringsbedrijven en noem maar op, genieten ervan. 

Geef je je aan het marketing spel van consumeerderen en veranderen, en aan de meute, over, dan maak je jezelf op den duur doodongelukkig en ziek. 
Eigenlijk weet je dat ook wel maar ja... Je gaat onder 'druk' die je van de buitenwereld op jezelf ervaart, toch maar hard aan de slag om jezelf, die unieke persoon die je van binnen en van buiten bent, aan de 'wensen' aan te passen en te veranderen. 
Investeren in veranderen dus en laten zien dat je je aan externe verwachtingspatronen over geeft. En vooral als je wat ouder wordt ook jong en 'aantrekkelijk' blijven. Klinieken te kust en te keur die je volledig kunnen verbouwen in de persoon die jij in ieder geval van buiten niet meer bent.

En niet alleen jezelf, sta je daarmee in de weg. Ook anderen. Anderen die in sommige dingen die jij probeert na te streven, van nature beter zijn, dan jij. Anderen die dondersgoed voelen dat jij jezelf niet (meer) bent in je relatie. 
Wat een zielige vertoning en spel eigenlijk. 

Als jij, waar dan ook, in welk werk dan ook, in welke relatie dan ook, niet jezelf bent en aan de slag gaat om jezelf te veranderen om in de ogen van anderen 'beter' te zijn of 'beter' te passen, dan help je jezelf omzeep.
 
Geloof niet in een zogenaamd 'compromis'. Dat werkt uiteindelijk niet. Trek je plan en zoek een omgeving (woonlocatie, werk, relatie, etc..) waarop jij naadloos aansluit en die, omgekeerd, op jou naadloos aansluit. Iets dat niet betekent dat je dus altijd maar weg moet lopen en als een soort van zwerver nooit de plek vind (of misschien juist wel altijd nu ik daar zo over na denk) waar je je echt (in) thuis voelt. 
Als je een huis vindt en dat voelt werkelijk keigoed als jouw toekomstige thuis en de tuin staat je niet aan, dan is dat een kwestie van eenvoudigweg veranderen. Dat is geen compromis en je brengt er ook niemand enige 'schade' mee toe.

In de schijnwerper willen staan? Een omgekeerde redenering: 

Soms wordt me 'verweten' dat ik altijd maar ben gegaan, en soms nog steeds ga, om de schijnwerper op me te krijgen. Om aandacht te trekken. 
Anderen schamen zich daarvoor omdat ze denken en voelen dat dat op hen wel eens negatief kan uitwerken. Iets waarop ze absoluut niet zitten te wachten omdat ze, heel vanzelfsprekend, totaal andere unieke persoonlijkheden zijn. 
Stel je voor dat de wereld alleen vol zou zitten met narren? Daar word je niet blij van. 

De omgekeerde redening is voor mij echter waar. 
Ik kies niet voor die schijnwerper. Die schijnwerper valt me toe. En inderdaad ben ik daar niet bang voor. Iets waarmee ik van huis uit ben opgegroeid (mijn vader regelmatig als spreker in het openbaar en mijn moeder als actrice). Ik schaam me er absoluut niet voor en voel me er lekker bij. Maar dat ik het bewust opzoek? Nee! 

Mijn gedrag wijkt soms spontaan in diverse opzichten af van het 'gemiddelde gedrag' van anderen. Ik weet het zo snel niet anders uit te drukken. En dat afwijken dat trekt van anderen de aandacht. 

Ik wijk niet af om af te willen wijken. Ik wijk kennelijk af omdat ik mezelf ben en blijf en omdat die nar, in alles wat ik doe, al dan niet latent, aanwezig is om als een duveltje uit een doosje er soms ineens uit te komen. 

Ik denk er niet eens bij na als er bij een feestje bijvoorbeeld gezongen wordt. Dan dans en doe ik (voor mij heerlijk, voor anderen misschien irritant vanwege die aandacht die dat krijgt) mee. Zalig mijn energie delen en energie ontvangen. Niets mis mee. 

Ik denk er ook nauwelijks bij na wat ik nu wel of niet kan zeggen in relatie tot het gezelschap waarin ik me bevind. Of dat nu, bla, bla, VIP-hoog (???) of 'laag' is. Het is Phatsamon die het in me voelt en ziet opwellen en me soms nog net optijd op mijn stoel houdt. Meestal toch maar voor korte tijd overigens. 

En ook wat ik de een of de ander nu wel of niet eerder verteld heb is geen enkel vraagstuk. Misschien dat ik een enkel woord anders gebruikt heb maar de boodschap is altijd hetzelfde. Het is heerlijk om daar niet bij te hoeven stil staan. Scheelt tijd en je slaat ook de plank voor jezelf niet mis in je verhaal dat je individueel aan de een en aan de ander verteld had. 
En ja, soms is die boodschap niet altijd juist. Kan gebeuren. Een mens maakt ook fouten. 

Is dit nu allemaal inzicht? 
Ik wist dat natuurlijk allemaal van mezelf al lang. Toch geweldig om dat onlangs, na die reis naar Nederland, nu eens voor mezelf op een rijtje te hebben gezet. 

En wat die orthodontist betreft. Ook die heb ik gemist. Daardoor staat een voortand, rechtsbovenaan een heel klein beetje scheef en komt mijn bovenlip daar ietsjes naar voren. Het geeft me sinds jaar en dag op voorhand een klein beetje een lach. Past perfect bij die nar.  


Frans Captijn  


vrijdag 7 augustus 2026

En toen zakte ik door mijn stutten (schrikken en... beredeneren)

De plek waar ik door mijn stutten ging.
Vooraf;
 

Mijn benen zijn bagger. 

Samen met mijn oudste broer en mijn jongste zus in ons gezin heb ik dat geerfd van mijn vader en die heeft dat weer vanuit zijn familie. We hebben allemaal last van spataderen en een waardeloze bloedsomloop in onze benen. 

Daar komt bij dat ik in mijn leven mijn benen ook niet heb ontzien. 
Op jonge leeftijd werkte ik lange dagen in de horeca, de basis opleidingen voor de brandweer en lange tijd optreden als instructeur/docent. Allemaal staand werk. En nu, hier in Thailand, al ruim zes jaar zwaar werk in onze bouw waarin we alles zelf doen. Ook mijn rug heeft in die zes jaar al twee keer te maken gehad met een pittige hernia. 

Zo'n 35 jaar geleden zijn die aderen in beide benen door een speciale chirurg 'gestript'. Daarna jarenlang terug om nieuwe aderen die opkwamen 'weg te laten spuiten' maar de boel is wederom pittig terug. 

Het warme klimaat helpt hier gelukkig met wat dunner bloed en verder draag ik in onze bouw meestal overdag steunkousen. Erg warm maar aan gewend.


Hoe het ontstond:

Een maand voor vertrek naar Nederland stootte ik mijn rechter onderbeen, tijdens straatwerk waar ik mee bezig was, aan een stapel tegels die ik klaar had liggen. Ondanks mijn spijkerbroek en de steunkous toch erg pijnlijk maar niet bloeden. 
De volgende dag een pittige blauwe plek. Nou ja, trekt wel weer weg...

En hoewel een ezel zich geen twee keer aan eenzelfde steen stoot was ik dommer dan een ezel en stootte ik me de dag erop in de ochtend vlak naast die plek, op eenzelfde manier, nog een keer. En, als toetje, die avond aan de rand van een lage tafel ook weer daar. Kortom effe slikken. Maar... trekt wel weer weg... (dacht ik nogmaals). 

De dagen erna gewoon lekker doorwerken maar die blauwe plek werd roder en roder en begon zich over mijn hele rechteronderbeen uit te spreiden. Had ik al eens eerder gehad maar minder dan dit keer. Een fikse aderontsteking. 

De online 'huisarts' adviseerde Ibuprofen als ontstekingsremmer en Paracetamol als pijnstiller, steunkousen, koelen, been in de avond omhoog en zoveel mogelijk blijven bewegen. En verder... een kwestie van tijd. 
Zo gezegd zo gedaan. 

Maar heel erg veel beter ging het niet en ik voelde ook harde plekken in dat been komen.
Toch maar even naar de kliniek hier in het dorp (perfecte service dicht bij de bevolking) en daar kreeg ik andere ontstekingsremmers, spierverslappers en een icepack voor een week. 

Maar onze reis met een verrassingsbezoek kwam dichterbij. 

Hoewel we hier aardig op 'een eiland' wonen en bewust geen 'sociale media' hebben, heb ik toch met diverse mensen regelmatig contact. 
Een Duitse vriend, met een medische achtergrond, in Chiang Mai, vertelde ik bovenstaand verhaal. Hij schrok er hevig van en begon me te vertellen dat naar Nederland gaan levensgevaarlijk was in deze situatie. Hij was dringend in zijn advies om naar een goed en gespecialiseerd ziekenhuis te gaan en adviseerde me te overwegen mijn reis uit te stellen en voor nu af te blazen. "Frans, als je dit doorzet speel je met je leven!"
Phatsamon was erbij toen hij me dat luid en duidelijk door de telefoon vertelde en kreeg alles mee.  

Slik (van mij), slik, slik (van Phatsamon). 

Met een Engelse vriend, die hier vlakbij woont, sprak ik er ook terloops over. Hij heeft dezelfde leeftijd als ik maar kampt, enorm vervelend, zijn hele leven al met veel gezondheidskwalen. Bij diverse ziekenhuizen is hij helaas kind aan huis. 
Hij knapte bijna uit zijn vel die avond toen ik hem aan de telefoon had. 
"Je bent gek als je die reis van jullie NU niet direct afblaast. Dit is levensgevaarlijk en als je toch besluit te gaan, dan zeg ik je dat je daarmee je handtekening zet onder je eigen overlijdensakte". 

Ook nu stond de microfoon open en kreeg ook Phatsamon alles mee. De angst sloeg haar op het hart. 

Slik, slik, slik (van mij), slik, slik, slik, slik, slik (van Phatsamon). 

"Dank voor je advies [naam], maar ik zet onze reis door. En ja ik ga voordien nog naar een ziekenhuis om navraag te doen hoe ik het beste en veiligste dan toch kan reizen." 
Ik was, en ben ook, gek. 

Mijn voormalige Duitse buurvrouw waarmee ik best veel deel, besloot ik het maar niet te vertellen. Super lief bedoeld probeert ze altijd alles voor me te doen, en te organiseren als dat kan, of me van advies te dienen. Maar ik had even meer dan genoeg 'advies' vond ik. 

En dan gebeurt het:
Je kunt het wel proberen naast je neer te leggen of weg te wuiven maar het maakt toch onrustig / bang. Dus... je gaat wat dieper op het internet zoeken om er meer over te weten te komen omdat het toch anders was dan eerder. Het STOMSTE wat ik kon doen.
 
Dat wordt digitaal op een of andere manier opgepikt en vanaf dat moment krijg je reclames en YouTube filmpjes die je nog veel en veel ongeruster maken en 'adviezen' die er niet om liegen. Vergezeld van, hoe kan het ook anders, 'aanbiedingen' om een en ander aan te schaffen. Er moet aan je ongerustheid immers wat worden verdiend. 

Ik begon er wakker van te liggen. Iets dat me niet vaak overkomt. 
Dekt de verzekering als we nu zouden annuleren en wat in relatie tot die verrassing waar we vijf maanden voorbereiding aan hadden gehad? 

Ook Phatsamon werd steeds nerveuzer. Ik besloot dus naar het dichtsbijzijnde ziekenhuis hier (vanaf onze woonplek gezien een militair ziekenhuis met een goeie reputatie) te gaan. Perfecte intake, keurige verzorging en naar de, jonge, vrouwelijke arts. Ze keek en ze voelde en kwam snel met haar conclusie dat ze medicijnen kon geven zodat ik kon vliegen maar dat ik zodra ik thuis was naar een ander ziekenhuis hier in Surin moest omdat ze zo spoedig mogelijk een operatie voorstelde. Dat zag ik helemaal niet zitten en ik vroeg me af of dat uberhaupt een tweede keer ook wel kon. Maar goed, van later zorg. 
In de tussentijd, steunkousen, blijven bewegen, die medicijnen, gelukkig geen bloedverdunners, etc., etc... Zelfde riedel. 

Op advies van mijn dochter meldde ik e.e.a. bij het inchecken voor ons vliegtuig aan de baliemedewerker. Pardoes kreeg ik, in het overigens volle vliegtuig, op de achterste rij maar liefst drie stoelen zodat mijn been daar comfortabel tijdens de reis omhoog kon en ik vrij achterin kon bewegen. Phatsamon in de rij voor me. Prima geregeld EVA-Air, met dank. 

En dat ging verder allemaal goed. Niet veel last in Nederland gehad. En yep, best pijnlijk maar je kop staat er verder niet meer zo bij stil als je allerhande leuke dingen samen bezoekt en lekker bezig bent met heel veel indrukken. 

De nacht voor dat verrassingsbezoek: 
We waren aangekomen in het familiepension dat we voor vier nachten hadden geboekt in Valkenburg a/d Geul. Leuk een oud krantenartikel te lezen over hoe het bedrijf voortdurend door nieuwe generaties was voortgezet en hoe iedere generatie opnieuw het pand en de kamers hadden gerenoveerd naar de laatste moderne maatstaven. Een perfecte sfeer en ook een perfect verblijf daar. Oude tijden herleefden weer een beetje. Als jong jongetje ging ik met mijn ouders regelmatig een aantal dagen in Valkenburg op vakantie. 

Die eerste nacht wilde ik voor het verrassingsbezoek nog even wat laatste zaken afregelen om alles de dag van dat bezoek in goeie banen te leiden. 
Ik wilde Phatsamon niet storen en dus besloot ik in de badkamer de wc als stoel te gebruiken om, met de badkamer deur dicht, nog even een berichtje te versturen. Zo gezegd, zo gedaan. 

Thailand loopt in de Nederlandse zomertijd vijf uur voor (in de wintertijd 6). En, jawel, van diverse vrienden en kennissen daar had ik inmiddels op dat tijdstip dat ik op mijn stoel/wc zat berichtjes. Nou, ik was toch wakker, last van jetlag, dus die berichtjes gelijk ook maar even beantwoorden. Beetje balen op zo'n klein schermpje en van dat automatisch invullen word je ook ziek dus... voor je het weet, nee voor ik het wist, zat ik ruim dertig minuten op die stoel/wc. 

Ik ging maar weer eens naar bed. 
En toen... ik stond op en zakte pardoes finaal door mijn stutten! Ik schrok me werkelijk kapot. Van onderen ineens verlamd aan beide benen. Duizelig als maar wat. 
Wat te doen? Daar lag ik dan... en Phatsamon sliep. 

Ik was totaal van het padje en door mijn hoofd schreeuwde werkelijk die tekst: "Als je dit doet dan teken je je eigen overlijdensakte!", "Jij bent gek! Levensgevaarlijk, je speelt met je leven!" en die uitspraken werden harder en harder en dreunden door mijn kop. 

Wat kon ik anders? Ik moest Phatsamon wakker maken want ik was van onder totaal verlamd en was duizelig alsof ik op een schip in een orkaan terecht gekomen was. 
Dus Phatsamon om hulp roepen. Die schrok zich ook rot en deed wat ze kon. Niet gemakkelijk om aan een vent van 96 kilo te sjorren als je zelf 52 kilo bent. Beetje bij beetje lukte het haar/ons om toch op mijn bed te komen. Ik badend in het zweet van angst en Phatsamon, hoewel ze het me niet zei, natuurlijk ook stevig over de zeik. 

Hoe kon, moest zei, handelen in een land waarin ze de taal niet spreekt, in een familie pension zonder receptie, zo rond een uur of half drie in de nacht, de vroege ochtend van vrijdag 10 juli, 2026. 

Ambulance bellen? Hoe gaat dat, hoe moet dat? Wat kan ik zeggen? Hoe komen ze binnen? En ja, fijn we zijn verzekerd maar hoe gaat dat dan allemaal? 

Geef me even rust schat... Doe nog even niets en laat me proberen te denken. 
Dat was mijn redding!

Ik zag het voor me, met de ambulance naar het Academisch Ziekenhuis in Maastricht. De dichtsbijzijnde plek. Naar de EHBO en onderzoek wat er aan de hand is. 
  • " U heeft erg hoge bloeddruk meneer." Ja, dat weet ik, mijn hele leven al. 
  • " Uw aderen zijn niet goed en er zitten in uw rechterbeen een aantal verdikkingen. Dat duidt op een grote kans op trombose". Yep, weet ik ook, vlak voor vertrek heb ik er nog naar laten kijken.
  • "Ook uw cholestorol is aardig hoog". Yep, ook bekend en zit in de familie. Mijn vader is met dezelfde problemen van spataderen, hoge bloeddruk, hoog cholestoror gehalte, gezond en fit 93 jaar geworden.
  • "Misschien is het beter als u zich toch hier laat opereren". (Nou als het effe niet hoeft liever niet)
  • "U kunt er zelf misschien erg luchtig over doen maar we adviseren u toch voorlopig rust te nemen en uw terugreis naar Thailand uit te stellen. We moeten eerst met diverse onderzoeken uitzoeken wat er nu precies gebeurd is... 
En hoe kon ik in vredesnaam morgen naar die verrassing in Noord-Limburg met de auto rijden? Ik kon immers niet meer staan. 

Ik zag mezelf tegen de stroom van een rivier inzwemmen om, na zo'n lange voorbereiding, op een haar na, net de kant van de kade niet meer te kunnen vastpakken en te verdrinken. 

Kortom, er ging heel, heel veel door mijn hoofd en Phatsamon hield me vast terwijl ik in bed lag te schudden, deels van de kou en deels van de emotie. 

"Mediteer schat, volg je ademhaling" zij Phatsamon. 
"Probeer te bewegen" hoorde ik het stemmetje van mijn pa. Pfff, lukte haast niet. Het moet! En jawel, na ongeveer een half uur lukte bewegen een heel, heel klein beetje. Doorgaan! het lukte meer maar ik was nog zo duizelig als de pest. 

De deur van de badkamer stond op een kier open en ik zag die stoel, dat hangtoilet naast die fantastisch mooie nieuwe douche. 

En toen... "Lampje".
Mijn bouwkundige achtergrond viel wat op. Wat zaten die scharnieren aan die deur aan de onderkant op een vreemde plek? 
Ik keek verder. Die deur is afgekort. 

Ik dacht aan dat artikel uit de krant die in de entree van het pension hing over de voortdurende renovaties door nieuwe familie aan de eisen van de tijd. 
Ik begon dingen te combineren. Waarom was de vloer van de badkamer zo'n 13 cm hoger dan de vloer van de slaapkamer? 

En door zo te denken, beter gezegd te beredeneren, ontdekte ik het volgende. 

De huidige generatie eigenaren, moeten de badkamer hebben gerenoveerd. De destijds van oorsprong erg hoge deuren van 215 cm, konden eenvoudig worden ingekort om een verhoging van de vloer mogelijk te maken. De oude vloer hoefde voor de renovatie van de badkamer er niet uit en een nieuwe douchegoot, waar je ca. 8 cm plus een afvoerpijp voor nodig hebt (bij elkaar, inclusief tegel ca. 13 cm) kun je dan op het bestaande vloerputje van de oude douche aansluiten. 

Phatsamon, die natuurlijk ook niet meer kon slapen vertelde ik het. En, ja, met zes jaar bouwervaring inmiddels, zag zij het ook. 

Kun je die badkamerdeur even verder open doen schat? Dat deed ze. Ik voelde me, ja zo werkt de geest, opknappen. 

Ze deed de deur open en jawel, daar hing (hangtoilet) die wc pot aan de wand. Maar, ondanks die verhoging van de vloer, was die (nog) niet verhoogd. 

Kortom, ik had ruim een half uur, met mijn knieen haast in mijn neusgaten (en ja dat was me opzich wel opgevallen maar toch) gezeten en had volledig de bloedstroom naar mijn, toch al gammele, poten afgesneden. 
En zoals iedereen het gevoel kent dat je arm 'slaapt' of je been 'slaapt' waren mijn twee onderbenen tegelijk 'in slaap' gevallen en was ik alle spierkracht, flexibiliteit, gevoel en balans toen ik opstond kwijt. 

Pfff. wat een ontdekking. 
Me vast houdend aan de muren van de slaapkamer probeerde ik duizelig weer wat te lopen. 

Die ochtend, nog maar een heel klein beetje duizelig, natuurlijk ook nog niet gegeten, vertelde ik mijn verhaal aan de huidige eigenaresse. Ik had het woord toilet nog niet genoemd en ze vroeg dat ik toch geen problemen had gehad door de lage WC-pot? Ik was blij met die opmerking. Ik had het dus helemaal goed!
De badkamers waren aangepast maar na het hoogseizoen werden de wc's veranderd... 

Een diepe zucht van verlichting. 
Na het ontbijt konden we veilig genoeg afreizen naar Noord-Limburg om daar zonder enig probleem onze fijne vakantie verder voort te zetten. De drie nachten erna heb ik voor de zekerheid toch maar weinig gebruik van dat specifieke toilet gemaakt. 

Wat als we die ambulance hadden gebeld ???

Noot:
 
De terugvlucht ging, met medicijnen, verder zonder problemen en na terugkomst toch naar het ziekenhuis hier. Perfecte behandeling en een totaal onderzoek gehad. Van loket, naar loket, van specialist naar specialist, bloed, urine, foto's, ultrasone, etc.. Eigenlijk een totale body scan. 

Resultaat, voor wat het elke dag waard is natuurlijk, er zijn nieuwe bovenliggende vaten in mijn been gevormd en door het stoten aan die tegels zijn daar bloeduitstortingen en aderinfecties in ontstaan. De onderliggende aderen zijn OK. Helaas zijn me verkeerde ontstekingsremmers gegeven waar mijn nieren niet goed op reageren (ik neem dat niemand kwalijk). Deze kwaal is niet (en dat is door de oude chirurg met ervaring en andere artsen ook heel vaak gelukkig aan Phatsamon gezegd) levensbedreigend of gevaarlijk. 
Het lichaam kan en zal er zelf een oplossing voor vinden en dat kan 6 tot negen maanden duren. 
Steunkousen dragen, niet krabben als het gaat jeuken (het lichaam is dan aan het afbreken en herstellen), geen operatie nodig, blijven bewegen. En op mijn verzoek een creme om de pijn te verzachten die ik in tien dagen tijd nog maar twee keer gebruikt heb. 

En verder, voor die nieren mijn voedingspatroon verrijken met meer groente en fruit en minder zout en daarnaast (nog) meer water drinken voor de afvoer van de herstel van die vaatwanden.

En op dit moment is de pijn weg en is nog nauwelijks zichtbaar en voelbaar waar het ooit was. 

Zoals ik al zei, ook de verandering van mindset, en vooral die goedbedoelde adviezen vooraf die ons zo overstuur maakten vanuit professionals naast ons neer kunnen leggen. 


Wees alsjeblieft niet te snel met goedbedoelde ongevraagde adviezen om anderen te helpen. Iedere situatie is immers anders. Spreek slechts eventueel je persoonlijke zorg een beetje uit en hou het daarbij...

En, vanzelfsprekend, iedereen is maar mens van een dag... morgen kan het zomaar voorbij zijn met je. Onze intentie is om toch nog effe door te gaan omdat er nog veel te doen is.  


Frans Captijn