donderdag 3 september 2026

De omgekeerde (onder)wereld

"Als burgemeester gaan mijn gedachten uit naar de slachtoffers en hun nabestaanden." Of vergelijkbare woorden van andere hoogwaardigheidsbekleders.

Het is het haast niets zeggende, op de basis cursus "omgang en communicatie met de media"  ingestudeerde, startzinnetje waarmee vreselijk nieuws steeds vaker wordt aangekondigd. 

Niets zeggend omdat de emotie in het voor de media/het publiek opgevoerde toneelstukje zo goed als altijd ontbreekt. Eigenlijk ook niet meer dan normaal. 
Hoe jammer en triest ook, het is immers deel van je werk. Het draait feitelijk om zakelijke berichtgeving en afhandeling van wederom het volgende incident of groter. En daar waar het vaker voorkomt komt het inmiddels door ervaring al wat 'beter' over dan dat je dat voor de eerste keer doet. En ook al zou het je niets interesseren... Als je het niet zegt..., dan wordt je er nadien op afgerekend. Dus begin je er maar mee. 

Hoewel de criminaliteit 'statistisch' in Nederland schijnt terug te lopen, voelt dat voor velen anders. En stap even de grenzen over. Overasselt of all places, is niet meer dan een voorbeeld van en uit de hele (onder) wereld. Proffesoren en criminologen ten spijt die het hebben over minder professionaliteit, meer geweld dat er bij komt kijken of wat dan ook, het is aan de orde van de dag en voelt voor de meeste mensen steeds onveiliger. 

Je hoeft geen creatieve hollywood crime movies op Netflix of Youtube te kijken. We zitten er 'gewoon' inmiddels overal middenin.  

Afrekeningen, liquidaties, explosies, corruptie, school/warenhuis-schutters, plofkraken, juwelier overvallen, en ga maar door ze beheersen de (sociale) media. 
De wereld is een dorp en binnen minuten, soms seconden, hoor je alles, en kijk je 'livestream' mee. Het is zelfs kennelijk steeds interessanter om iedereen live mee te laten kijken met wat voor puinhopen je met je daden aanricht. 

Van onze belastingcenten moeten veiligheidsorganisaties proberen voor te blijven lopen op de AI en Darkweb activiteiten. Ik vraag me steeds meer af of dat nog mogelijk is overigens. 

Statistisch kan de criminaliteit misschien dan wel terug lopen maar gevoelsmatig niet. Je voelt je, ondanks alle goeie bedoelingen en het vele politiek bestuurlijke gepraat en overleg er allemaal over, steeds minder veilig. 
Je kunt steeds minder mensen vertrouwen. Meer en meer kom je er achter dat je niet eens weet wat er ooit bij de buren speelde op het gebied van mishandeling, drugs, kinderporno, of wat dan ook. En je had toch altijd zo'n fijn en goed contact met ze...

Steeds meer jongeren die voor een relatief laag bedrag, onprofessioneel (?) worden ingehuurd om smerige klusjes uit te voeren. 
Misschien, aangedreven door AI binnenkort ook niet meer nodig. Met een toeslag van 3 Euro importeer in Nederland  gewoon een Chinese robot die het vuile werk voor je oplost of, hoe kan het ook anders nog in deze wereld, een drone. Ze raken wereldwijd niet op als je het zo leest. 

In mijn jeugd hadden we thuis het "Haarlems Dagblad", we hadden radio en tv. En ja, vanzelfsprekend hoorde je ook in die tijd over allerhande ellende. Ik weet en voel nog de spanning van de treinkaping in Beilen, ik was toen achtien jaar, waar we met ons gezin voor de buis gekluisterd zaten. 
Of je las een bericht in de krant. Je sprak er in het gezin, met vrienden en/of op school over en dan was het meestal weer even voorbij. Criminele zaken doken vanzelfsprekend regelmatig op maar de 'bovenwereld' beheerste het nieuws en beinvloedde daarmee ook het veiligheidsgevoel.

De (sociale)media stuurt, bewust of onbewust, je veiligheidsgevoel. Media is er om onpartijdig de bevolking over zaken te informeren als ogen en oren van de samenleving.

Ooit kreeg ik geleerd dat sociale media een bijdrage leverde aan de 'waarheid' van het nieuws. In het begin ervaarde ik dat ook zo. 

Tegenwoordig is het totaal doorgeslagen omdat nagenoeg iedereen er een welbehagen in vindt om zo snel en zo lang mogelijk werkelijk alles, soms ook aangedikt, van dat wat er gebeurt te delen. De 'professionele' media kunnen het nauwelijks nog bijbenen en moeten ook hun 'geldschieters' (onpartijdig ?) tevreden blijven houden.

De tijd van 'toen' is veranderd. In mijn ogen is het de omgekeerde bovenwereld, de onderwereld, geworden die het criminele nieuws van over de hele wereld inmiddels overheerst. 
Wat moet je met alles wat er in het 'perfecte' land Amerika bijvoorbeeld gebeurt? Mensen stellen het inmiddels, in negatief opzicht, zelfs als voorbeeld. "Amerikaanse toestanden hier". Hoe fantastisch is dat niet...? Bemoei je daar eens met je eigen zaken in plaats van met de spelletjes in de wereld denk ik regelmatig.

Een goeie vriend van me attendeerde me er vorige week op dat hij van het geweldige arrogante en corrupte optreden van diverse Amerikaanse dienders op Youtube gewoonweg walgde. Machtspelletjes, zoals de leiders die er het goeie voorbeeld geven om het land weer groot te maken.  

We willen ons kennelijk alleen maar onveiliger voelen met onze reguliere en 'sociale' media. 

Natuurlijk hoef en moet je je kop niet in het zand steken voor dat wat er, om je heen, gebeurt. Dat wat invloed op je heeft of op je kan hebben. 

De overkill aan slecht nieuws dat continue alle aandacht krijgt draagt niet bij aan een vermindering van onveiligheidsgevoelen. 

Zelf kun je je er tegen beschermen door vaker die knop 'uit' in te drukken (volgens mij weten de meeste mensen die inmiddels niet meer te vinden helaas) Daarnaast om alle ellende in de wereld, waar je zelf helemaal niets aan kunt veranderen of aan kunt bijdragen, 'over te slaan'. Je hoeft het niet te weten. Ja, die ellende is, was er ook altijd in de wereld al, maar hoeft met jou en anderen die je ermee weer beinvloed, niet nog groter te worden. We sloegen de krant destijds meestal dicht. Morgen weer een nieuwe krant met interessante en opbouwende info over dat wat er in onze buurt en regio speelde. 

De professionele media kunnen er iets aan doen door de hoofdtarget voor de verkoop en kijkcijfers "Emotie" eens te gaan bezien. Is dit inmiddels niet een achterhaald (en ja nog steeds werkend) concept? 
Zou 'Interessant', 'positief', 'creatief', 'uitnodigend', 'stimulerend', of vraag als media zelf even AI naar een goed moderner aansprekend alternatief, niet meer mensen 'blijer' maken en zich beter in hun vel laten voelen? 

En wat die 'onprofessionele' jongeren met en op hun 'sociale' media kanalen betreft. Ja, dat wordt een kwestie van inzicht en ook van reflectie door vrienden en contacten die beter begrijpen waar gelukkig leven echt om draait. Aangeven dat je geen behoefte aan alle negatieve shit hebt en of er ook nog iets opbouwends te delen is.

"Ik vraag u zoveel mogelijk de rust en kalmte te bewaren en de adviezen van de hulpdiensten op te volgen." 

Wederom zo'n standaard aangeleerd zinnetje van een burgemeester dat er in ieder geval niet aan bijdraagt om je veiliger te voelen. Integendeel! 
En, als je het niet zegt..., dan wordt je er nadien op afgerekend. Dus roep je het als ambtsdrager, aangestuurd door je communicatie adviseur, maar...

Bied veel meer nieuws van de 'bovenwereld' aan. Focus op jouw eigen leefwereld in plaats van op de 'hele' wereld en sta eens stil bij wat jij echt aan info nodig hebt en wilt delen om je gelukkiger en daarmee veiliger te voelen. 

Volgens mij is dat veel meer met twee benen op jouw eigen, meestal erg veilige, grond staan. 
Grond waarop je niet hoeft te proberen om rust en kalmte te bewaren maar grond die gewoonweg rust is en ook zo goed als altijd blijft.
   
 
Frans Captijn