Er is weer iets te vieren! Happy Songkran!

Songkran is het Thaise Nieuwjaar. Hoewel het nieuwe jaar op 1 januari al begonnen is (maar voor wat betreft het jaar tal het Boeddhisme volgt  en dus op dit moment niet 2013 maar 2556 telt)  viert met op 13 april eigenlijk écht het Thaise Nieuwjaar. Het Thaise woord "Songkran" komt uit het Sanskriet en betekent: "verplaatsen" of "van plaats veranderen". In dit geval verandert de zon haar positie.

13 April Wan Sangkhan Lohng. Mensen maken hier hun huizen schoon en bereiden zich voorop het festival van het nieuwe jaar dat op deze dag begint. In de Song Kran parade in Chiang mai worden Boeddha beelden uit de tempels van de stad op praalwagens meegevoerd. Groepen uit de diverse districten van de provincie, muziekanten en mensen in traditionele klederdracht lopen mee. Ze worden langs de route door de toeschouwers royaal met water besprenkeld.

Waar wij wonen vieren we Rod Nam Dam Hua. Lanna (Noord-Thaise mensen) vieren de Su Ma Karawa. Ze bieden aan ouderen hun excuses aan voor hun ‘slechte daden’ uit opzet of per ongeluk. Ze tonen dan hun dankbaarheid en respect. Aan de monniken in ons dorp wordt vroeg eten aan geboden. Ook bij ons worden kleine zand Chedis gemaakt (zie verder en zie foto. 

14 April Wan Nao.  Mensen bereiden en gebruiken op Wan Nao gekookt en bewaard voedsel om voor de volgende dag te kunnen offeren. Op deze dag gaan mensen ook naar de Ping Rivier om zand op te halen om Chedis te kunnen bouwen (zie foto). Ze versieren ze met papier slingers en bloemen, binnen de tempel compound. Wanneer ze gesloopt worden verhoogt het zand van de chedis het niveau van de binnenplaats van de tempel.

15 April Wan Payawan. Op deze, feitelijk eerste dag van het nieuwe jaar, komen de Taaien vroeg samen bij de tempel. Ze bieden het eten dat ze de dag tevoor hebben klaar gemaakt, fruit en nieuwe gewaden en andere goederen aan de monniken aan. Dit was traditioneel de dag waarop traditioneel (gematigd) het waterspel begonnen is (momenteel lijkt het een beetje uit de hand gelopen).

16 April WAN-Park Bpee. Op deze dag vereren de mensen hier hun voorouders, ouderen, of mensen die ze respecteren om hun gevorderde leeftijd of positie. Ze gieten uit respect geparfumeerd water over de handen van deze mensen, die op hun beurt de deelnemers aan deze ceremonie zegenen.

Het feest  in de grote steden (waaronder Chiang Mai) duurt  tenminste drie dagen tot een week. In deze periode gaan de bewoners uit de grote steden terug naar hun eigen provincies om samen met hun families dit feest te beleven.

Het  moderne Songkran wordt ook wel "het feest van het water" genoemd omdat gedurende de drie dagen iedereen elkaar nat mag gooien met water. Langs de weg staan hele families met emmers water, tuinslangen en waterpistolen klaar om voorbijgangers nat te gooien. Pick-up trucks rijden langzaam rond, vol met mensen die in hun midden een groot watervat hebben. Met bakjes gooien ze iedereen nat die ze maar tegenkomen. Vaak hebben ze ergens een groot blok ijs opgehaald om het water ijskoud te maken. Vooral mensen met paraplu’s en nog droge mensen zijn het mikpunt.

Sommigen hebben bakjes met wit mentholpoeder (soms ook vermengd met water) bij zich om mensen vegen in hun gezicht te geven. Jonge mannen gebruiken het witte poeder vooral om aantrekkelijke meisjes en jonge vrouwen aan te raken en witter te maken (een witte huidskleur wordt in Thailand mooi gevonden, gewoonlijk gebruiken Thaise vrouwen dagelijks talkpoeder om iets witter te lijken). Iedereen heeft veel lol en doordat het zo warm is, is het vele water een welkome verkoeling.

In de ochtend wassen de monniken de Boeddhabeelden (om genoeg regen voor de rijstvelden af te smeken) en vaak worden kleine dieren uit hun kooi vrijgelaten. Ook worden tijdens deze dagen de grootouders, oudere familieleden en leraren geëerd door de jongere generatie. Met de handpalmen tegen elkaar gieten de jongeren geparfumeerd water over de handen van de ouderen. In ruil hiervoor krijgen ze wensen voor goede gezondheid, een lang leven en welvaart.

Happy Songkran dus!

Frans Captijn

Belgen doen het beter en toch… hier lukt het nóg beter!

Eén van onze gasten (uit Australië) moest afgelopen dinsdag ineens kei hard lachen. Ik keek verbaasd op. We zaten voor een oefening in een programma bij, of liever gezegd in, een waterval.

Voor de gasten was het een dag van ‘Nobel Silence’. Een dag waarin in stilte, dit keer ook nog eens in een hoog energetische omgeving, gewerkt wordt aan een persoonlijk ingebracht thema of vraagstuk.

Zo’n anderhalf uur waren we er alleen.

Een paar dagen geleden kwam de vraag naar voren die we zo vaak horen waarom we ons brede aanbod zover weg doen en niet bijvoorbeeld in België.

Steeds meer mensen (inmiddels al uit: Amerika, Arabische Emiraten, Duitsland, Engeland, Hongkong, Nederland, Nieuw-Zeeland, Libië, Republiek der Filipijnen, het Sultanaat Oman en Tadzjikistan) maken gebruik van ons aanbod. De afstand en de prijs van een vliegticket vormen voor velen nog wel eens een obstakel. Ondanks de ook aanwezige creatieve mogelijkheden daarvoor wordt dat althans vaak als reden genoemd om juist niet aan een programma van Villa-Asia deel te nemen. Heel logisch ook natuurlijk. Zo’n 10.000 km van huis (vanuit Nederland gezien) en om te beginnen tenminste zo’n Euro 700 ‘lichter’ om heen en terug naar ons (meestal aangevuld met een paar weken vakantie) te komen. Da’s voor velen ook niet niks.

Ooit las ik een artikel ‘Belgen doen het beter’. Het gaat over andere zaken dan deelname aan onze programma’s die we aanbieden in Thailand. Soms komt dat hier, in relatie tot die vraag van potentiële deelnemers, nog eens ter sprake. Zo ook in het programma nu.

Steeds meer mensen ervaren dat de bakermat van de combinatie van westers functioneren en de combinatie met oosterse invalshoeken weldegelijk HIER een veel betere uitwerking heeft. Dat be-leef en voel je hier. Elke deelnemer/ster is daar tot nu toe van overtuigd geraakt.

Het is zoiets als een fantastische wijn die je tijdens je vakantie in Frankrijk, al dan niet op een camping, treft. Je neemt een doosje mee naar huis en ervaart daar, in je eigen comfort zone, dat je absoluut niet het gevoel terug krijgt dat je had. Hier gaan we met ervaringen en gevoel anders om. Je neemt ze mee naar huis en hebben daar weldegelijk een positieve uitwerking. Juist daarom willen wij inzetten op de activiteiten hier. Ze hebben een blijvende uitwerking omdat je ze juist hier beleeft.

De Australische gast hoorde eerder dit verhaal tijdens het programma. Het popte op toen hij, terwijl hij in de waterval voor zichzelf aan het werk was, ineens omhuld werd door zo’n dertig jonge monniken in opleiding die, het leek uit het niets, in de waterval kwamen zwemmen. De foto geeft slechts een beperkte impressie.

En hoewel het stiltedag was, legde hij me dinsdagavond uit, kon hij zijn schaterlach niet meer inhouden toen mijn verhaal over België ineens door zijn hoofd flitste.

“Geen twijfel mogelijk” zei hij. “Voor al deze ervaringen en energie moet je toch echt HIER in Thailand en hoe goed bedoeld ook, NIET in België zijn.

Een betere aanbeveling kun je toch niet krijgen?

Frans Captijn

Thaise Cultuur? Een waardevolle andere invalshoek!

Afgelopen zaterdag woonde ik wederom de maandelijkse bijeenkomst bij van de Chiang Mai Expats Club in het Le Meridien hotel in de stad.

De rode draad van het programma ging over wat je eigenlijk allemaal nog moest weten als je hier een tijdje woonde maar waar vaak maar weinig over gesproken werd. Zaken zoals hoe kun je je als buitenlander hier verzekeren, slimme tips over het invullen van een kaartje met gegevens ‘In case of emergency’, wat moet er allemaal gebeuren als hier een dierbare overlijdt, is een buitenlands testament hier wel geldig, etc., etc..

Er was ook een Thaise vrouw die een lezing gaf over de achtergronden van de Thaise Cultuur. Stel je eens voor dat je als Nederlander ineens in het Thais een lezing moet geven voor een grote zaal goed gevuld met mensen. Zij, zeker vanuit haar Thaise cultuur en achtergrond, deed het in het Engels. Een knap staaltje werk van laten zien dat je er iets voor over hebt om jouw cultuur met andere culturen (het gezelschap bestond uit mensen afkomstig van over de hele wereld) te delen.

In de zaal kon je een speld horen vallen. Ze vertelde hoe ze als vijf jarig meisje van oma naar de tempel moest gaan terwijl ze daar absoluut geen zin in had. Wat ze er van vond om voordat  je de tempel binnen gaat uit respect je schoenen buiten te moeten laten staan. Hoe ze met een hangslotje de slippers van haar oma op slot deed zodat ze zelf niet de tempel in hoefde en haar oma niet achter haar aan kon om haar terug te halen. De zaal moest er om lachen. En vooral, hoe ze er nu, vanuit haar cultuur tegenaan kijkt. Er aan gewend is, er steun aan heeft en er in mee gaat.

Drie hoofdzaken deelde ze over de Thaise cultuur met het publiek in de zaal. Ze ondersteunde de uitspraken met mooie pakkende voorbeelden. De hoofdzaken spraken me zo aan dat ik ze graag in dit blog wil delen. Volgens mij kunnen we er in het westen nog wat van leren.

• Je bent hier op aarde om met alles wat je in je hebt goed dingen te doen en een positieve bijdrage te leveren.
• Wij geloven dat onze bestemming hier vooraf vast ligt. Je levensweg is om van te leren.
• We hebben geleerd in iedere situatie onze mond te houden. Dat biedt de mogelijkheid om twee keer na te denken en om er voor te zorgen dat we onszelf en de ander niet in de problemen brengen. We geven nooit andere mensen de schuld of nemen ze iets kwalijk.

Het zette mij en andere mensen in de zaal aan het denken. Hoe anders kan het zijn, wat kunnen we veel van elkaar leren en wat zou de wereld er dan misschien heel anders uit zien. In ieder geval een waardevolle andere invalshoek om eens over na te denken (deze paasdagen?) hoe het misschien ook kan...

Vrolijk Pasen!

Frans Captijn

Waar voor (wat er nog over is van) je geld?

Met een gast die een tijdje geleden bij ons was kwam het gesprek op een avond over ‘waar voor je geld’. Al pratende kwamen we er achter dat er van ‘een zuur verdiende euro’ eigenlijk maar heel weinig te besteden over blijft. Zuur wordt heel letterlijk dan ook nog eens duur verdiend.

Je zit in het systeem en, omdat je in de ‘ratrace’ mee gaat, sta je er eigenlijk niet eens meer bij stil. Je schrikt even als de benzineprijs weer stijgt of de aardappelen door ‘mislukte oogst’ duurder worden (en daarna na zoveel gelukte oogsten nooit meer goedkoper). En toch, je tankt geen liter minder en ook met het aardappel gebruik gaat het gewoon op de oude voet en tegen een hogere prijs door.

Graag neem ik je even mee in een deel van het verhaal dat ontstond op die avond.

Als je je geld op een nette normale manier verdient betaal je belasting die met een mooie term ‘Inkomen uit werk en woning’ wordt genoemd. Afhankelijk van hoeveel je verdient is dat 37%, 42% of 52%. Daarmee hou je dus op een euro 63, 58 of 48 Eurocent over om nog ‘te besteden’. Beetje zuur maar á la, we doen het er voor.

Dan denk je misschien wel klaar te zijn maar van dat geld dat je om te besteden over houdt ga je nog veel meer betalen. Wij kwamen die avond zo uit de losse pols op:
21 % Bruto toegevoegde waarde op de meeste goederen en diensten. Dan is het netto bedrag dat je van die euro nog over houdt  circa 50, 46 of 38 Eurocent per Euro.
Rare term overigens, Bruto Toegevoegde Waarde. Wordt het dan meer waard of wordt het alleen maar duurder en dus houd je minder over?

Dan moet je belasting betalen op leidingwater en energie. Belasting van personenauto’s en motorrijwielen, motorrijtuigen belasting, accijns op brandstof (minerale oliën en LPG) soms nog met een brandstofheffing, alcohol en tabak.

Vanuit de gemeente waar je woont, Onroerend Zaak belasting, parkeerbelasting, eventueel hondenbelasting, en diverse heffingen zoals rioolrecht en afvalstoffen heffing.

Vanuit het waterschap krijg je te maken met heffingen zoals zuiveringsheffing en watersysteem heffing. 

Tel dat allemaal op en kijk wat er van je zuur/duur verdiende euro eigenlijk te besteden over blijft. Dat is natuurlijk allemaal om mee te kunnen blijven doen in ons economische systeem én om onze stelsels in de lucht te kunnen houden. En toch… ook daar beginnen dingen heel erg te rammelen.

Ik werd onlangs gewezen op de film ‘Thrive the movie’. Een aardige zit van twee uur en 12 minuten en even doorzetten (een dipje ontstond bij ongeveer een half uur) om toch helemaal af te kijken. Ontluisterende feiten… De film zien? Door op de titel te klikken krijg je de link naar de Nederlandse versie. Verbaas je zelf. Van harte aanbevolen.

Waar voor je geld? Nou voor wat er nog van over is…

Des te meer geniet ik regelmatig van een soft-ijsje bij KFC in Chiang Mai (nee ik eet er geen ‘kip’). Precies zoals op het plaatje op het reclamebord staat aangegeven wordt het vers voor je ‘getapt’. De prijs… 9 Baht (zo’n 23 Eurocent). In mijn beleving nog waár voor je geld én ook nog eens lekker.

(Overigens, voor een originele Magnum betaal je hier één Euro en voor een Royal Cornetto 58 Eurocent. Ze komen dan wel in exact dezelfde verpakking van Wall’s in plaats van van Ola maar als je verder kijkt is het gewoon Unilever;))


Frans Captijn